સી++ ને અડપલું - ચીરાગ પટેલ     ઑક્ટોબર 06, 2009

ચાલો, આજે એક નવી શરુઆત કરીએ. કમ્પ્યુટરની ભાષા શીખવી ગમશે? (ના ગમે તો પણ હું તો શીખવાડીને જ રહીશ!!!) મને પોતાને આવડતી C (સી) કે C++ (સી પ્લસ પ્લસ)ને નામે જાણીતી ભાષાઓને શીખવાનો પ્રારમ્ભ કરીએ.

તમને ‘સી’ કે ‘સી++”નો ઈતીહાસ આ લીન્ક પર મળી રહેશે: http://en.wikipedia.org/wiki/C%2B%2B. એટલે પીષ્ટપેષણ કર્યા વગર વ્યવહારુ માર્ગે શીખવાના શ્રીગણેશ જ કરી દઈએ તો કેવું? વળી, ગુગલ મહારાજ ઈંગ્લીશમાં શીખવાડતી અનેક વેબસાઈટરુપી ગંગાને તમારી કમ્પ્યુટરરુપી કથરોટમાં પ્રગટ કરી આપશે એટલે વધુ પન્ચાતમાં નથી પડવું.

જેમની પાસે લીનક્સ કે યુનીક્સ નામની ઑપરેટીંગ સીસ્ટમ છે તેઓ શેલ પર જઈને જોઈલે કે તેમની સીસ્ટમમાં gcc કે g++ નામનો કમ્પાઈલર કમાંડ ચાલે છે? વીન્ડોઝ ઑ.એસ. વાપરનારા માટે મફતીયા કમ્પાઈલર અહીથી ડાઉનલૉડ કરીને ઈન્સ્ટૉલ કરી દો: http://www.microsoft.com/express/vc/. આ પ્રૉગ્રામ તમારી સીસ્ટમમાં ઈન્સ્ટૉલ થાય ત્યાં સુધી ધીરજ ધરજો (બધી બહુ…). આ કાર્યરથને ગોઠવવા માટે એ જે વીકલ્પ પસન્દ કરીને બતાડે એ સ્વીકારી લો!

શરુઆત કરીએ “કેમ છો?” કાર્યક્રમથી (hello world program).

1) વીન્ડોઝ વપરાશકર્તા માટે:
- Visual C++ Express નામના કાર્યરથને શરુ કરો (થોડી વાર પહેલાં જ તમે એને તમારા કમ્પ્યુટરમાં ગોઠવ્યો છે!).
- File નામના મેન્યુમાંથી New વીકલ્પ પર ક્લીક કરી Project… પર ક્લીક કરો.
- એમાં ડાબી બાજુ Project types: છે એમાંથી General પસન્દ કરો.
- જમણી બાજુ દેખાતાં વીકલ્પોમાંથી  Empty Project પસન્દ કરી Name: માં કોઈ નામ (ધારો કે kemchho) આપી નીચેનું OK બટન દબાવો. આ આપણું પ્રૉજેક્ટ સૉલ્યુશન થયું.
- ત્યારબાદ જે વીન્ડો ખુલે એમાં Source Files પર માઉસનું જમણું બટન (તમે ડાબેરી હો તો ડાબુ બટન) ક્લીક કરો એટલે જે તરતું મેન્યુ આવશે એમાં Add પર ક્લીક કરો અને New Item.. પસન્દ કરો.
- જમણી બાજુથી C++ File (.cpp) પસન્દ કરો અને કોઈ નામ આપો (Name: ની બાજુમાં). (ધારો કે main.cpp). આ આપણી ફાઈલ થઈ. નીચે દેખાતાં Add બટન પર ક્લીક કરો.
- હવે તમને એક મોટા વીન્ડોમાં (જમણી બાજુ) main.cpp નામનું મથાળુ દેખાશે. આ આપણી ફાઈલ છે. એમાં નીચે મુજબનો પ્રોગ્રામ લખો.

// my first ever “kem chho?” program in c++
#include <iostream>

int main( int argc, char* argv[] )
{
    std::cout << “kem chho?\n”;
    return 0;
}

- હવે છેક ઉપરના મેન્યુબારમાંથી Build પસન્દ કરો. એટલે તમને જે દેખાય એમાંથી Build Solution પસન્દ કરો. હવે તમને છેક નીચેની બારીમાં કાંઈક થતું લાગશે. એમાં નીચે મુજબ જેવું લખાણ દેખાશે. (એક વાત ધ્યાનમાં આવી? Build Solution ની બાજુમાં F7 એવું લખેલું છે. એનો મતલબ એવો કે તમારા કીબૉર્ડ પરથી F7 નામની ચાવી દબાવો તો પણ આપણી કાર્યસુચીને બનાવવામાં આવશે.)

—— Build started: Project: kemchho, Configuration: Debug Win32 ——
Compiling…
main.cpp
Linking…
LINK : C:\Documents and Settings\cpatel\My Documents\Visual Studio 2008\Projects\kemchho\Debug\kemchho.exe not found or not built by the last incremental link; performing full link
Embedding manifest…
Build log was saved at “file://c:\Documents and Settings\cpatel\My Documents\Visual Studio 2008\Projects\kemchho\kemchho\Debug\BuildLog.htm”
kemchho - 0 error(s), 0 warning(s)
========== Build: 1 succeeded, 0 failed, 0 up-to-date, 0 skipped ==========

- હવે છે ખરી મજા… છેક ઉપરના મેન્યુબારમાંથી Debug પસન્દ કરો અને એમાંથી Start without debugging પસન્દ કરો.
- એક કાળી બારી દેખાઈ? એમાં “kem chho?” વંચાયુ?
- હાર્દીક અભીનન્દન! સી++ શીખવામાં પહેલુ પગલુ તમે ભરી લીધું.

2) લીનક્સ/યુનીક્સ માટે:

- તમારા ગમતા શેલ પર જઈને કે ગમતા એડીટર વડે kemchho.cpp નામની ફાઈલ બનાવી ઉપર મુજબની કાર્યસુચી લખી દો.
- ત્યારબાદ ફાઈલ જ્યાં છે એ જગ્યે નીચેનો કમાન્ડ આપો:

[cpatel@brahmand ~] # g++ kemchho.cpp -o kemchho

- હવે અહીં તમે જુઓ કે kemchho નામની પ્રૉગ્રામ ફાઈલ બની છે?
- આ ફાઈલ ઈક્ઝીક્યુટ કરો.

[cpatel@brahmand ~]./kemchho

- “kem chho?” વંચાયુ?
- હાર્દીક અભીનન્દન! સી++ શીખવામાં પહેલુ પગલુ તમે ભરી લીધું.