સ્વરાંજલી

दुर्गा प्रार्थना - चिराग पटेल जून ०२, २००९

दुर्गा दुर्गतिनाशिनी भवतारिणी क्षमादायिनी मुक्तिदायिनी जिववाहिनी|
क्षमस्व मे, रक्षन्तु मे, मुक्तिन देही मे. तव चरनार्विंदे अर्पयामी सर्वस्व||

હું અને તું - ચિરાગ પટેલ મે 28, 2009

બનું હું સદીઓથી ધીખતી રણની ખારી રેત;
‘ને ભીન્જવે તું વર્ષાઋતુની પહેલી લાગણીઓ થકી.

બનું હું પ્રચન્ડ વીસ્ફોટે વહેતો ધગધગતો લાવા;
‘ને ઠારે તું ઘુઘવતા સાગરના શીતળ પ્રેમ થકી.

બનું હું ગાજવીજ કરતા તોફાની પવનનો મેઘ;
‘ને વધાવે તું ઘેઘુર વનરાજીઓની કોમળ હુંફ થકી.

બનું હું ગર્વીલા પહાડોને ચુર કરતો ક્રુર ભુકમ્પ;
‘ને સમાવે તું વીશાળ નદીના ભરપટ પાલવ થકી.

બનું હું ત્રાહીમામ પોકારાવતો ધોમધખતો તડકો;
‘ને સહે તું ઘટાદાર વડલાની વ્હાલી ઉર્મીઓ થકી.

બનું હું હીમાલયની ટોચે કમ્પાવતો ઠન્ડોગાર હીમ;
‘ને ગરમાવે તું નવા મીલનની પલ્લવીત ઉર્જા થકી.

ભલે બનું હું આકળ વીકળ તડપતો પ્રેમમાં પાગલ;
તું હમ્મેશ લે આશ્લેષમાં એમ મને ભીનાં સ્પર્શ થકી.

પ્રભુ કૃપા - ચીરાગ પટેલ મે 26, 2009

छीद्रोंसे भरा पात्र मेरा, प्रभू, तुम्हीं करो अब कृपा ऐसी;
करो बरखा ऐसी दिव्य प्रेम की, मिट ही जाये यह पात्र उसमें घुला;
कैसा फिर पात्र और कैसे छीद्र, प्रभू, करो ऐसी अब कृपा.

मनमें मेरे बसी हैं एक मूरत, प्रभू, जानो यह सच्ची प्रेम लगन;
करो बरखा ऐसे दिव्य दरशकी, मिट ही जाये प्रेमी से वो अन्तर;
कैसी फिर मूरत और कैसा अन्तर, प्रभू, करो ऐसी अब कृपा.

अन्तरमें हैं अगन जो दरशकी, प्रभू, जानो यह अन्तिम आश;
करो बरखा ऐसे दिव्य मीलनकी, मिट ही जाये दरद अगन बुझे;
कैसे फिर जलूँ और कैसा ‘मैं’, प्रभू, करो ऐसी अब कृपा.
प्रभू, करो ऐसी अब कृपा.

તડપ - ચીરાગ પટેલ માર્ચ 04, 2009

કેમ કરી રોકું હું મારું મન મરકટ કુદતું-ફુદકતું;
ખળભળાટ મચી ગયો, ખેંચ્યું તેં નાનું ફુમતું.

આવરણ અટકી રહ્યું એમ જ અડધું પડધું ખભે;
જાણે પડું પડું થતી પડદાવેલ એવું અટકે આભે.

શ્વેત પારદર્શક વસ્ત્રે દેખાતાં આછાં સ્તનયુગ્મો;
જાણે વાદલડી પાછળ છુપાવા મથતાં અર્ધચન્દ્રો.

જેમ સર્પ સરકે આરસની થાંભલી પર વણદીઠે;
લટકતી દોરી ખેંચતી આવરણ મખમલી પીઠે.

જેમ આછાં પવને ઉડતું રેશમ ખીંટીએ અટકતું;
પ્રેમની હુંફે થોડું સરકતું વસ્ત્ર કુચાગ્રે અટકતું.

ઢાંકવા મથે હસ્તી-સુંઢ સમ સાથળને કટીવસ્ત્ર;
થોડી છેડખાનીમાં અટવાતું થઈ જતું અસ્તવ્યસ્ત.

અછડતો સ્પર્શ પામીને સંકોચાતા પુષ્ટ ઓષ્ઠ બે;
જાણે સંપર્ક પામે વીજળી શો ચમકારો સપ્તકે.

સંસર્ગ થયો કામ્યા - કામાલીકાનો, મેઘ ઘનઘોર;
કામાર્ત સર્વે સંજોગો વહેતો હું ચોફેર અનરાધાર.

કલ્પનાની સૃષ્ટીમાં વીહરતો હું ઉડું વાવાઝોડે;
અદાઓ પર વારી ગયો, ખીલે તું જે સજોડે.

રથયાત્રા - ચીરાગ પટેલ મે 1, 2009

એક રથને દોડાવતાં બે ચક્ર સરીખા આપણે;
ઉબડખાબડ પથને મોજથી માણતાં આપણે.

એકબીજાને સાચવતાં એકસાથે જ આપણે;
સન્તુલન એમ જીવનનું જાળવતાં આપણે.

રથીને અહર્નીશ પુકારતા ઘટના ઉન્ડાણે આપણે;
પથરીલા માર્ગે દરકાર તેની રાખતાં આપણે.

બુચકારો ભલે પ્રેમનો ના સામ્ભળતાં આપણે;
અનુભવતા સાથનું અનોખુ રહસ્ય હ્રદયે આપણે.

ક્યારેક જળમાં ભીન્જાતા પુરેપુરા આપણે;
ક્યારેક દઝાડતા રસ્તે ખુબ મુંઝાતાં આપણે;

કદીયે કોઈ ઉન્જણની અપેક્ષા ના રાખતાં આપણે;
હમ્મેશાં ગતીશીલ ધ્યેય તરફ વધતાં આપણે;

પહોંચીશું જ્યારે ગન્તવ્યસ્થાને આમ આપણે;
રથી સમારશે બધી ઉપાધીઓ હરખાશું આપણે.

—————————————————————-
(તારીખ 16મી મે, 2009 એ અમારી 11મી લગ્નતીથી નીમીત્તે અમને અર્પણ!)

એ કોણ? - ચીરાગ પટેલ એપ્રીલ 12, 2009

મારી આંખોનાં મોતી સાચવે એ કોણ?
મારી યાદોનાં તોરણ બાન્ધે એ કોણ?

જાતે બળી મારી જીન્દગી અજવાળે એ કોણ?
જાતે થીજી મારે હૈયે ટાઢક લાવે એ કોણ?

પ્રેમની ક્યારીમાં ગુલાબ ખીલવે એ કોણ?
પ્રેમનાં છોડને અમૃત સીંચે એ કોણ?

જીવનના માર્ગે ગાલીચો બીછાવે એ કોણ?
જીવનની ગાન્ડીતુર નદીને બાન્ધે એ કોણ?

સમન્દરની છોળે અલ્લડ હીલોળા લે એ કોણ?
આસમાને ઈન્દ્રધનુષી રન્ગ વીખેરે એ કોણ?

હુંફના તાપણે અસ્તીત્વની કેરી પકવે એ કોણ?
દુનીયાના તાપને રક્ષક બની ઝીલે એ કોણ?

મારા આયખે લાગણીની રન્ગોળી પુરે એ કોણ?
મારું અડધું હ્રુદીયું પ્રીયે, તુ જ તો છે ‘એ કોણ’!

—————————–
(આજે પારુલને જન્મદીને અર્પણ)

હશે? - ચીરાગ પટેલ એપ્રીલ 09, 2009

કદીક થાય મને, એમ તે હોતું હશે?
ઉગતું ફુલ ખરી પડે, તો એ રોતું હશે?

તરસી તપ્ત ધરણી, અમીને ઝંખતી હશે?
ગરમ વરાળી વાદળે, વર્ષા બળતી હશે?

ચાંદો ઉગે અટુલો, સાથ કોઈ જોઈતો હશે?
તારલાં ટમટમે અગણ્ય, હૈયે દાઝતાં હશે?

લાવા ધગધગે ઘણો, સાગરથી રુઠ્યો હશે?
સુરજ ભડકે બાળે, ગ્રહોથી વીફર્યો હશે?

હરીયાળી ખુટે રોજ, ધરા સ્કર્ટ પહેરતી હશે?
વૃક્ષો મરતાં ચાલ્યાં, તાવથી મુંઝાતા હશે?

માનવતા મરી રહી, કોઈને દર્દ થતું હશે?
પશુ પણ મરી રહ્યાં, માણસ કરડતો હશે?

હૈયું ચુકે ધબકારો, મીઠડી યાદ કરતી હશે?
આનંદ વ્યાપે રોમ, પ્રેમ ધબકતો હશે?

નમન - ચીરાગ પટેલ માર્ચ 23, 2009

નમન, હે મા ભુવનેશ્વરી!
વંદન તને વારંવાર.
રક્ષા કર, ઓ મા.
અપનાવ આ બાળને તારાં ચરણે.
આપ મને દર્શન તારું દીવ્ય.
વરસાવ પ્રેમ તારો ધોધમાર.
અસીમ કૃપા તારી, ઓ ગુણનીધી.
આપ તારી અહેતુકી ભક્તી.
વહેવડાવી દે મારાં આંસું સંઘરેલાં બધાંય.
રમણીય કરી દે મારું સમગ્ર અસ્તીત્વ.
વંદન તુજને વારંવાર.
રક્ષા કર, હે મા ભુવનેશ્વરી!

વટવૃક્ષ

ઘણાં ગુજાર્યા સીતમ છતાં ઉભો છું અડીખમ અહીં,
વડવાના વડવાએ લીધેલો વીસામો મમ છાંયમાં,
ગુજરતી ગઈ પેઢીઓ બધી, લીધું નવપલ્લવીત રુપ,
ભલા-બુરાનો છું સાક્ષી, જેમ અક્ષય તેજ વીલસી રહ્યું.

ફુટતી ગઈ કુંપળો નવી, પાન-લત્તા બદલાઈ ગઈ,
મુળ તો એનું એ જ છે, નથી પડ્યો ઘસારો કહીં,
ઝીલ્યા ઘા બધાં ભલે, નથી ઉચ્ચાર્યો હરફ સુધ્ધાં,
વીવીધ મનખાં મળી બધાં, કર્યો સીતમ બેહદ.

કડવા ઘુંટ કાળ તણાં, ઘુંટ્યાં બધાં તન-મનથી,
કર્મઠ બની અડગ ઉભો નીડર વનરાજ શો,
ધર્મની ધારણામાં બન્યો વટસાવીત્રી નીમીત્તનો,
ગલીયાબેટનું સંભારણું કહી બન્યો કબીરવડ હું.

અનેક વડવાઈઓનો બન્યો વડો, વડલો મારું નામ જે,
આવે સંભારણું કો’ક દી, મળશું હેત સંભારણે,
ઉગશે નવી પેઢી તણું પ્રભાત, વીવીધ રંગો સજી,
હા, એ જ સ્તો હું વટરાજ છું, નામ મારું વટવૃક્ષ છે.

- બંસીધર પટેલ ઑગસ્ટ 28, 1992

મારું સત્ય

અમને નથી ગમતું ફુલોના ઉપવનમાં;
શૈશવનાં શમણાં ગયા બધાં ઉડી નભમાં.

જીવનની ઝરમર ભલે રહી ભાગ્યના પીટારામાં;
પ્રેમતંતુ તણાં અવશેષો રાખી ફરીશું જગભરમાં.

છોને વહી જાય જીવનની વસંત વળી ઉતાપમાં;
શુન્યમનસ્ક બ્રહ્માંડમાં એકલા અટુલા છોને રહ્યાં.

મળીશું કો’કવાર અંધકાર તણી ઝીણી ભવરમાં;
દીધા છોને કોલ વીભુને વળતાં મળવાનાં વળી.

મળ્યા બાદ નથી વીસરાવાના આતમ કેરા સંભારણાં;
સત્યમ, શીવમ, સુંદરમ થકી પ્રકાશ્યું તેજ જગમાં.
હા, એ જ સ્તો છે જીવન તણું ગહન સત્ય વારું.

પંચમહાભુતનો દેહ મળી ગયો છોને રાખમાં;
આતમનાં અજવાળાં પથરાશે અમરદીપ તણાં સથવારે.

ભટકી-ભટકીને દેખી દુનીયા તણી સહુ શેરખી;
નથી દીઠાં કોઈ સજ્જન તણાં જીવ ભલાં સંસારનાં.

આ રહ્યું, આ ગયું, જીવન માટી મહીં ભળી ગયું;
મહેંક બાકી રહી, જેમાં ઉગાડ્યાં સુગંધીત પુષ્પો વળી.

હવે ગમ્યો મને આખો ઉપવન, વળી ફુલોની મહેંક સુધ્ધાં;
આવો લ્હાવો લેવા પ્રભુ દેજે પુનઃ જીવન સંસારમાં.

- બંસીધર પટેલ ઑગસ્ટ 20, 1992

તેરા સબુત

ક્યા જાનુ મૈં પીયા, કૈસે સમાયી મૈં ઈસ બુત;
ના જાને અભાગન, પાયેગી ઈસમેં તેરા સબુત.

ઘટમેં બસીયા પ્રાણ મેરા, રંગ દું તુઝસે પીયા;
મોહે લાજ ના આયે, પુકારું મૈં તેરી દુલ્હનીયા.

કુદ જાઉં યે ઉંચી દીવાર, તું પકડે મેરા હાથ;
ઘુલ જાઉં તુઝ મેં સદા, તુમ્હારી હો મરજી નાથ.

મુઝે ભી નાટક આયે, પ્રેમદીવાની રાધા બનું;
અગર તું દરશ ના દે, તો જોગન મીરા બનું.

બન જાઉં તેરી બહુરીયાં, તુઝ મેં દેખું કાન્હા જો;
બન જાઉં તેરી ચેટીયાં, તુઝ મેં દેખું મૈયા જો.

મૈં ઐસી પ્યાસી જન્મોં કી, તરસ મેરી બુઝા દે;
ના ચૈન પાઉં કહીં સે, મુઝે તેરી સુરત દીખા દે.

બતાઓ મેરી ભુલ કૈસી, ક્યા મૈં પીયા ઔર કી?
તુમ્હીં દીયા સ્વીકારું મૈં, ક્યોં દી સજા મૌત કી.

- ચીરાગ પટેલ     માર્ચ 12, 2009

સમર્પણ - ચીરાગ પટેલ માર્ચ 09, 2009

સબ કુછ હારી મૈં પીયા, રાત સાવન બસીયા દો ચીરાગ;
અબ તેરે હવાલે યે દીલ, તું સંવાર યા ઉઝાડ મેરા બાગ.

ઘટ ઘટ પી જાઉં સમન્દર આંસુઓં કા જો બહેકા ઐસા;
દહકતી જ્વાલાઓંમેં કરું સ્નાન ઉઠા જો બવંડર ઐસા.

અંખીયોં સે બહતા દર્દ, ધુલા દીલકા સબ મૈલ પુરાના;
અબ આઈ બહાર રંગીન, ખીલા હૈ સબ નયા નઝરાના.

ભૈંટ ચઢાઉં સબ તોહે ચરનોં મેં, મેરા નહીં અબ ઔર કુછ;
કૈસે સંવારું અબ તુઝે મૈં, તુમ્હેં દીયા મેરા મન-તન-પાછ.

પાર લગાઓ મેરી ભી નૈયા, તુમ્હીં બચે હો સચ્ચે ખેવૈયા;
મૈં કમઝોર ઐસી અભાગન, દો અબ દરશન મોરે પીયા.

કહ ગયે જ્ઞાની સબ ઐસા, છોડા દુજ વોહ પાયે તુમ્હેં મૈયા;
યે મુઢ અબ ભી કહતી, જીન છોડા દુજ કૈસે પેહચાને પીયા.

પ્રેમને અર્પણ - ચીરાગ પટેલ ફેબ્રુઆરી 12, 2009

કહું કે ના કહું, એમ અસમંજસમાં અટવાતો ગયો છું;
કહી જ દઉં છું, જીવનભરનો સાથ માંગતો થયો છું.

સમય-સંજોગોને આપ્યાં માન, કાયમ નમતો ચાલું છું;
જોઉં હવે મને માન આપે કેવાં, એમ મલકાતો જાઉં છું.

વીરહના ખરલમાં ઘુંટાતો પ્રેમ, જે નીખરતો જાય છે;
કાળની ચક્કીમાં પીસાતો પ્રેમ, હા! ફોરમતો થાય છે.

કાજળઘેરી રાતે ઉગતો રાહી તારલો, હૈયે અંધારું છે;
પુનમની રાતે આથમતો પ્રેમી તારલો, હૈયે અજવાશ છે.

પ્રેમની વેદી પર અર્પણ કર્યું બધું, વીરહ હવે અર્પું છું;
કાયાની બીછાવી રક્તીમ જાજમ, તારાં પગલાં સાંભળું છું.

બાકી રહ્યાં બે શ્વાસ છેલ્લાં, ત્યારે એકલી તું મળું છું;
તેં લીધો શ્વાસ છેલ્લો ખોળે, “મા”ને ત્યારે વીરમું છું.

પ્રેમનું સ્વપ્ન - ચીરાગ પટેલ ફેબ્રુઆરી 03, 2009

સ્વપ્નમાં શોધી છે મેં તને એવી નીરાંતથી,
સૃષ્ટી અનોખી રચાઈ છે તારા એવા મીલનથી.

દુર-સુદુર હીમાલયે ઉત્તુંગ શીખરો ડોકાતાં હોય,
હવાની લહેરખી ગુલાબી ઠંડી રેલાવતી હોય,
ફુલોને સહેલાવતો પવન ભીની સુરખી છેડતો હોય,
નાનકડી વાદલડી મેઘધનુષને ઢાંકવા મથતી હોય,
પક્ષીઓની ચહેંક સુરાલયનો આભાસ દેતી હોય,
દીલનાં મંદ સુર તારસપ્તકમાં રણઝણતાં હોય.

લીલાંછમ ઘાસમાં કેડી નાની તું કોતરતી હોય,
રેશમી વાળ પ્રેમ સંગીતે અલ્લડ થીરકતાં હોય,
શ્વેત વસ્ત્રો પવન સાથે નીત રમત કરતાં હોય,
મૃગ સમ સાથળ સાથે નીતંબ નૃત્ય કરતાં હોય,
શ્યામલ આંખોમાં હર્ષાશ્રુ આવાગમન કરતાં હોય.

પ્રીયે! સપનું પણ જ્યારે સાચું ઠરતું હોય,
મળજે મને ત્યારે.

“પી’ કો ખોજન મૈં ચલી, આપ હી ગઈ હરાઈ”!

અસ્ખલીત વહીને હું લીન થઈ જાઉં.
તારા પ્રેમે સ્વેચ્છાએ ઓગળી જાઉં.
તને ચીરયૌવન અર્પણ કરતો જાઉં.

વેરી - ચીરાગ પટેલ જાન્યુઆરી 30, 2009

કેમ કરી સમજાવું દીલને? દ્વેષે બળે પ્રતીક્ષણ.
શોધે છે એનો વેરી તારી હરએક હલચલમાં.

તારી ધડકનોને સમાવતી શય્યામાં છે રજાઈ,
તને આલીંગતી સુવે રાતે, કેવી એ સદભાગી.

સ્નાન કરતી તું હુંફાળા પાણીની ધારે રોજ,
તારા અંગેઅંગને સ્પર્શતી, કેવી એ સદભાગી.

સમારતી તું ઘટાદાર વાળ જ્યારે કાંસકી વડે,
પસવારે તારા રેશમી કેશ, કેવી એ સદભાગી.

સજતી તું શણગાર સોળ સુવર્ણ આભુષણે,
ચુમે તારા હ્રદય, કટી, હસ્ત; કેવાં એ સદભાગી.

પહેરતી તું પગરખાં ચમચમાતાં આખેટે,
ઝીલતાં પાદપ્રહાર તારો, કેવાં એ સદભાગી.

ક્ષુધાશમન કરતી તું નવાં આમ્રફળ સંગાથે,
ચુંબન પામે તારા અધરોનું, કેવું એ સદભાગી.

સંતાપ પામતું આ દીલ, યાદી છે એની ઘણી,
શક્તી પામે સહેવાની તે, યાદો તારી છે ઘણી.

આપણે - ચીરાગ પટેલ જાન્યુઆરી 26, 2009

હું અને તું.
આપણે.
સારસ અને સારસી.
સાથી-સંગાથી છતાંય અધુરાં.
પ્રેમ-અમૃતની ક્ષુધાથી તડપતાં.
અધરોની ભાષામાં એમ જ અટવાતાં.
મીલન માટે વીહ્વળ ધરતી-અંબર સરીખા.
નજીક છતાંય દુર એમ નદીના કીનારા જેવાં.
એકલી સાંજે ઢળતા સુરજની લાલીમા સમા.
મેઘ અને વીજલડીના પકડદાવ હમ્મેશાં રમતાં.
મૌનને વાચા આપતી અડાબીડ વનરાજી જેવાં.
જ્વાળામુખીના વીસ્ફોટને મૌન બક્ષતા વરસાદ જેવાં.
ઈન્દ્રધનુષી રંગોળીમાં ઉષા જેમ ચમક વીખેરતાં.
આકસ્મીક સંયોગે અસ્તીત્વ સંકોરતી લજામણી જેવાં.
આકાશે પડઘાતાં શ્વાસોચ્છવાસે પ્રાણ ધબકાવતાં.
આપણે.
દેહના લતામંડપે પ્રેમનો સાથીયો પુરતાં.
આપણે.

હું - ચીરાગ પટેલ જાન્યુઆરી 06, 2009

હું.
અદનો માનવી.
“મા”ના ચરણોની રજ.
પ્રીયા! તારા અસ્તીત્વનું કારણ.
સખી! તારા હ્રદયની ધડકનો વચ્ચેનો ખાલીપો ભરતો અવકાશ.
તારા શ્વાસ અને ઉચ્છવાસથી નીપજતી પ્રાણશક્તી.
તારા રક્તબુંદોની ગતી વધારતો સંચાર.
તારા ચહેરાની લાલીમાને પ્રજ્વાળતો પ્રેમ.
તારી દેહલતાને કમનીયતા આપતો નીખાર.
ચાન્દરૂપી તને સતત નીહાળતો ધ્રુવનો તારો.
ગુલાબ જેવી તારી કુમાશનું રસપાન કરતો કીટ.
પારીજાત સમ તારી પવીત્ર સુવાસને માણતો પવન.
તારા વીરહની અગ્નીમાં ઝંપલાવતો વરસાદ.
તારા નયનતારાંને ચમકારો આપતો સુરજ.
તારા સતત ધોધમાર પ્રેમ-વ્હેણને વધાવતો દરીયો.
તારા પ્રાણનું મારા પ્રાણ સાથે અનુસંધાન કરતો.
હું.

જ્વાળા - ચીરાગ પટેલ ડીસેમ્બર 13, 2008

થીજી ગયેલા અશ્રુબુન્દોમાં થયો સળવળાટ,
મ્હોર્યું ગુલાબ પુષ્પ અક્ષોનાં વળાંકમાં નવું.

કમલાક્ષોમાં પ્રગટી અગ્નીશીખા રતાશે,
મધ્યભાગે ઝંઝોડે હીમપ્રપાત ઝંઝાવાત.

કદીયે ના છલકાતો સાગર જે ધોધમારે,
ના થાકે કદીયે નદી હોંશે વહાવે બેસુમાર.

ક્યાંક આપેલું થીજે, ક્યાંક આપેલું દાઝે,
જે આપતો નદીને પામે પાછો સાગર સદા.

પડઘાતો મનસરોવરે જે નીહાળું હ્રદયાકાશ,
હું તે, તે હું, આકારે ભાળે નોખાં વીખુટા.

અભીસારીકા બને મૃત્યુકાળ સુધી જ ભલે,
મૃત્યુપર્યંત એકાકાર આતમે એક જ આશ.

પાંગર્યાં કેસુડાં વાસંતી વાયરે ઝળહળતાં,
શ્યામ કટાક્ષે સદ્યસ્નાતા વરસાવે પ્રેમાદ્ર.

તુ - ચીરાગ પટેલ નવેમ્બર 14, 2008

તુ.
મારી પ્રીયા.
મારી સખી.
મારા હ્રદયનો સુગન્ધીત ટુકડો.
યજ્ઞાઆહુતીથી પ્રજ્વલીત અગ્નીશીખાની અણીયાળી ટોચ જેવી.
ગુલાબની ભીની પંખુડી પરથી ઉઠતી મદમાતી ફોરમ જેવી.
‘મા’ના ચરણોને સમર્પીત પારીજાતની કેસરી ઝાંય જેવી.
અલકનન્દાનાં જોશભેર ખડકો પર ધસતાં પાણીની ધાર જેવી.
સાગર તરંગોની પછડાટ પછી ઉદભવતી મન્દકળા જેવી.
તપ્ત રણમાં પડતાં પહેલાં વરસાદના ત્રીજા બુન્દ જેવી.
લીલી વનરાજીમાં સુર્યકીરણોને ઝીલી લેતી વૃક્ષઘટા જેવી.
શ્યામલ મેઘને ઝીલવા આતુર ઉત્તુંગ પહાડી જેવી.
દુધ-પાણીમાંથી દુધનો ચારો વીણી લેતી રાજહંસલી જેવી.
કળાયેલ મોરની મલપતી અભીસારીકા ઢેલ જેવી.
નવજાત શીશુના પયપાન વખતના સંતોષી સ્મીત જેવી.
નવોઢાના પ્રથમ અનાવરણ વખતે ગાલો પર ઉઠતી લજ્જા-લકીરો જેવી.
ઘાસ પર બેઠેલાં ઝાકળના બીન્દુ પર પડતાં સુર્યના પહેલાં કીરણ જેવી.
મધુપાન કરતા ભ્રમરની પાંખોને હળવે ફરફરાવતી હવાની અલ્લડ લહેરખી જેવી.
આ બધી ઉપમાઓ અને વણખેડેલી ઉપમાઓ જેવી.
મારા અસ્તીત્વને નવું પરીમાણ આપતી તુ.

આળ - ચીરાગ પટેલ નવેમ્બર 04, 2008

એમણે લગાવ્યું આળ, ગણ્યો મને પથ્થરદીલ;
ક્યાં જાણે છે એ, પીગળે હરપળ આ મોમદીલ.

રુંવે રુંવે બની આર્તનાદ હસે, પ્રગટે છે એકરાર;
ક્યાં સામ્ભળે છે એ, વીલાયો સાદ આ બેકરાર.

ઝાકળે રચાયું આભ ઈન્દ્રધનુષી, પાંપણે પ્રેમ;
ક્યાં શોધે છે એ, નીતરે મોતી, અક્ષોનાં ક્રમ.

નીચોવી હૈયું જાણ્યું, પડઘાયો એમનો રાતો હેત;
ક્યાં તલસે છે એ, જુદાઈ નીપજાવે દરીયો-રેત.

ઘમ્મ વલોણું ફરે, ભૌતીક, આધીભૌતીક, દૈવીક;
ક્યાં સમજે છે એ, અટકે દુર, જોઈ પ્રેમ દૈહીક.

આતુર હસ્ત-આલીંગન, અનુભવે એમની સુગન્ધ;
ક્યાં આવે છે એ, શાહમૃગ-સમ બને રેતમાં અન્ધ.

સર્પ સુષુપ્ત જાગે, સળવળાટ કરતો ચક્રે સાત;
ક્યાં ભાગે એ, નથી કોઈ અંતર, જન્માંતર સાથ.

સ્વાર્પણ - ચીરાગ પટેલ ઑક્ટોબર 24, 2008

છોડ્યાં ક્રોધના ફુંફાડાં, છોડ્યો શંકાનો સળવળાટ.
છોડ્યાં ભયનાં ઓથાર, છોડી લજ્જાની રતાશ.
છોડી ઘૃણા કેરી ધુણી, છોડ્યું કુટુમ્બ બન્ધન ભીનું,
છોડ્યો જાતીભેદનો હુંકાર, છોડ્યું મીથ્યા કુળાભીમાન.
છોડી સર્વે અપેક્ષા, હે ‘મા’, તારા શરણે હું એકલો.

હૈયું મારું બની રહ્યું તાજું ખીલેલું કમળ,
એ નાજુક કમળ આસાન, તારે ચરણે ધર્યું ‘મા’.
વીનવું તને, કૃપા કર, પ્રવેશ કર તારો એ કમળે,
પ્રફુલ્લીત, શાતાદાયક, સુવર્ણકમળ સમ શ્વેતપ્રકાશે.

આવીર્ભાવ નવો દીવ્ય પ્રેમ તણો, અલૌકીક સૌન્દર્ય,
અનુભવું નવું સુખ, પરીવર્તન પામે બુધ્ધી મારી.
દીવ્ય પ્રકાશ રેલાવે સંગીત આધીભૌતીક અનોખું,
ભરી દે નખશીખ સર્વેથી મને, આપ તારી કરુણા.
સ્ફુરે નવા કાવ્ય, નૃત્યો, રોમેરોમ પ્રકાશીત.
પ્રવાહો સર્વે ગુણો તણા, માણું હું નીરંતર.
તરબતર કરું આત્માને, અમૃત મેળવ્યું અલભ્ય.

તારે શરણે ‘મા’, રક્ષણ કર સર્વે અનીષ્ટોથી,
દોરવાતો હું તારા આંતર-બાહ્ય સંકેતોથી.
વરસાવ આશીર્વચનો, સ્ફટીકસમ શુધ્ધ સ્વર,
નીર્મળ બને મનમન્દીરીયું, નીહાળું તને નીરંતર.

દીવ્યદર્શન તારું દેખું, ભલે હો મારા ચર્મચક્ષુ,
સાથ મારો છોડીશ ના, હરપલ તને ઝંખું.
જીવું ના તારા વીના, અપનાવ તારા હ્રદયકમળે,
અંતકાળની એ જ અરજી, સમરું તને ત્યારે.

આપ શક્તી મને, હું અબોધ નીર્બળ બાળ તારો,
જીવેજીવ અનુભવે પ્રેમ, પામે દર્શન નવું,
જ્યારે વર્ણન કરું તારા વાત્સલ્ય અને સૌન્દર્ય તણું.

આ જ મારી છે પ્રાર્થના હમ્મેશા, ધ્યેય જીવનનું એ,
પ્રાણવીધાન મારું નીરંતર, અર્પણ હું તારા ચરણે.

पडघो - चीराग पटेल ऑक्टोबर 16, 2008

भरेली आशानो रणकार खोवाई जाय छे,
खोखली नीराशानो पडघो पडतो जाय छे.

तुं ना आवे तो सुनकार काळो छवाई जाय छे,
टमटमतो दीवडो धीमेथी मुरझाई जाय छे.

मनसरोवरमां तुं ज्यारे यादोनो पथरो फेंके छे,
एकलतानो मच्छ आतमनो मीन गळी जाय छे.

अडाबीड जगतनां, ज्यां खोजतो फरुं तने ज्यारे,
दुनीयादारीना सावज आ हंसलो फाडी खाय छे.

यादोनी आग नीपजावे छे ज्यारे प्रेमनी भस्म,
अंगे लगाडी ए, संतोष तारा मीलननो माणुं छुं.

तरणुं शोधुं जुनुं ने जाणीतुं, पहोंचुं ‘मा’ना शरणे,
यादो ओलवाती जाय छे, भस्म वीखेराती जाय छे.

तने हशे आ ज मंजुर, ‘मा’ने पण लागे छे मंजुर,
क्यां चाले छे मारी मरजी, स्वीकारी, मन मोटुं करी.

સંઘર્ષ - ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર 22, 2008

કેવો તુમુલ સંઘર્ષ મચ્યો આ સમરાંગણમાં,
હાહાકાર મચાવે મન-અંતરનાં સઘળાં પટમાં.

એકરાર બે મધઝર અક્ષરોનો ભાળ્યો ઓષ્ઠયુગ્મે,
કુતુહલ જાગી ઉઠ્યું, રોમેરોમ આતુર સ્તનયુગ્મે.

ભાવનીર્ઝર પુલકીત હૈયું, જાણે ના દોષ કદીયે,
કામાતુર અક્ષે, ઝંખે અમરત આ પુષ્ટ શરીરે.

શું કહું વીશેષ? એકાકાર થવા વલખું અનરાધાર,
અગમ્ય શક્તી સંચરે અણુ-અણુએ સામ્બેલાધાર.

નથી હૈયામાં કોઈ અપરાધભાવ, નથી આંખલડે,
પ્રેમ પાવક અગ્ની થઈ દઝાડે, ઠારે દલડું આંસુડે.

આ પુનીત ગંગામાં ન્હાઈને પામું છેવટે મુક્તી,
અલખની ઝંખનાએ છેવટે મીટાવું મારી હસ્તી.

એ પહેલાંનો આ દોર છે મીઠડો, જાણે તું પ્રીયે?
હતું ઋણ બાકી, મુક્ત થવા દે તું મીલને પ્રીયે.

સાથે જ જગવીશું અહાલેક જગમાં અનોખા,
જગન્માતાના ખેલ પામીશું પાર એક સરીખા.

સર્જન - બંસીધર પટેલ ઑગસ્ટ 19, 1992 00:11am

સૃષ્ટીની રચનામાં સર્જનહારને શું સુઝ્યું?
કે આ બે પગવાળો માણસ દીધો બનાવી.
શું શું અરમાનો રાખ્યા’તા તારી પાસે ઓ મનુષ્ય!!
બધાં સપનોની ઈમારત કરી ભસ્મીભુત પલવારમાં.
સર્જનના નામે કર્યું વીસર્જન, સારાના નામે કીધું બુરું.
ગુણો ભુલી બધાં, અવગુણોની ચાદર ઓઢી લીધી તે.
ભલાબુરાનો ભેદભરમ સાવ ભુલી ગયો તું આજ,
રણને લીલાંછમ બનાવી, વનસૃષ્ટી કેરો કર્યો વીનાશ.
ધરતીને ચુસીચુસીને ભર્યું પેટ, ભાંડ પેટભરા.
સવારથનો અંચળો ઓઢી, દીશાઓ બદલી દીધી.
કો’કને માર્યાં, કો’કને તાર્યાં. અનહદ કર્યો હાહાકાર તે.
દેશપ્રેમ ભુલી, સૃષ્ટીપ્રેમની વાતો તણાં કર્યાં વડા.
ભાઈ-ભાઈ વચ્ચે ખોદી ખાઈ, રામાયણને ભુલી ગયો તું.
ધરમ-મઝહબ ભુલી બધો, વ્યાખ્યા કરી મનમાની ભલી.
વણવીચાર્યે કર્યો અતીરેક ધરણીને, ના વીચાર્યું કાલનું;
ના કરશે માફ તને કાલની પેઢી, ભલે તું થઈને બેઠો બાપ.
ખુબ જ પસ્તાવો કરે છે પ્રભુ, મેં ભુલથી બનાવ્યો તને.
તારા બદલે કર્યો હોત પાણ, થાત વીસામો કોઈ જીવને.
ખુબ જ મોડું થયું ભલે, હવે હું ધરાઈ ગયો છું, એમ વીચારી;
વીભુએ અન્ય ગ્રહો ઉપર, માંડી વાળ્યું તારા નામનું.
ભુલથી પણ બ્રહ્માંડમાં હું નહીં બનાવું માણસને.
જેનો ધડો લઈ માણસ સુધારે કંઈક સ્વજાતને.

પ્રણય - ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર, 19, 2008

સખી, અન્ધારે પ્રગટાવે દીવડાં અનેરાં;
જગવે આતમે પ્રેમનાં રોમાંચ અનેરાં.

દુનીયા આથમે, ઉગતી ત્યારે સહીયર;
વીસામો મોટા છાંયે, હોય પોતે મહીયર.

ધર્યાં ભેખ સંસારના, ચાલ્યો કર્તવ્ય પથ;
માંહ્યલો જાણે ‘મા’નો જ સાચો એક પથ.

હસતું રમતું ફુલ જાણે પ્રગટાવે બધે સ્મીત;
જળકમળવત ખીલતું, અપનાવી એક મીત.

ડાળ બની ચન્દન, પ્રણય સ્ત્રોત મલયાનલ
પલળે ચન્દન સુવાસે હવે એ મલયાનલ.

ક્યાંથી પામે અમૃત સખી, તુજને વીસરી;
મૃગ ભટક્યું ડુંગરે, સુગન્ધી શોધે કસ્તુરી.

જાણી તને, જાણ્યો મને, ઉધામા અશાંત;
બોલકું બન્યું હૈયું હવે, મનમન્દીરીયું શાંત.

ના ભાળું દીઠે હવે તને, તોયે ના ઉત્પાત;
અંતરે દીઠું હમ્મેશ, વરસાવું બહુ પ્રેમપાત.

રાધા છુપાવે કાનો હૈયે, જાણે ના કોઈ;
કાનો બહાર ના આવે, રહે બધું જોઈ.

જોગીડો - ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર 13, 2008

રે જોગીડો ચાલ્યો આજે સાચી રાહ પર,
ભેખ ધર્યો અનોખો, રસ્તો પકડ્યો નવો.
રે જોગીડો…

મારી ડુબકી અતળ પાતાળે, મુલાધારે,
ત્યાં તો ભાત ભાતનાં મોતીડાં પામ્યો.
રે જોગીડો…

સ્વાધીષ્ઠાને બેઠાં કામ-કાંચનના મગર,
ડીલે ચોળી ત્યાગ-સત્યની હળદર બધી.
રે જોગીડો…

રવ રવ નરક રસ્તે, ભુખ-તૃષ્ણા મણીપુરે,
જપ-તપ કરતો પામે પાર નરપુંગવ.
રે જોગીડો…

શરુ થયો ઉર્ધ્વમાર્ગ જ્યારે ગયો અનાહતે,
આતમદર્શનની સીડી ચઢ્યો ચન્દનખાણ.
રે જોગીડો…

સર્વ સીધ્ધીનું કેન્દ્ર ઉમટે જ્યારે વીશુધ્ધે,
એનાથી આગળ વધ્યો એ રુપાની ખાણ.
રે જોગીડો…

ગોપાલદર્શન અવર્ણનીય જ્યારે આજ્ઞાએ,
સોનાની ખાણ રહે ત્યાં જોગીરાજ આખરે.
રે જોગીડો…

બ્રહ્મામૃતસાગરે મારી છેવટે ડુબકી સહસ્ત્રારે,
ભળી ગયો મહાસાગરમાં, તે-તે હું-હું, બધે.
રે જોગીડો…

મીઠાની પુતળી ભળી ગઈ સાગર-ઉંડાણે.
રે જોગીડે ભાળ્યો છેડો સાચી રાહ પર.

વનદેવી - ચીરાગ પટેલ Sep 07, 2008

ઓ વનદેવી! શ્વેત વસ્ત્રાથી આચ્છાદીત, આહ્લાદક!
પારીજાત સરીખી પવીત્ર, પ્રગલ્ભીત.
સ્વર્ગનો પમરાટ, પ્રસ્ફુલ્લીત અંગે-અંગ.
પ્રસરે તવ સુગન્ધી કસ્તુરી દુર્લભ.
દેહલતા પર સુવર્ણ રજ ચમકતી.
આકર્ષક મુખમંડળ, અવર્ણનીય, કમનીય.
ધીરે ધીરે સરતી ધીર ગમ્ભીર ચાલ.
જોઉં તને હમ્મેશ, સ્વપ્નસમ ભાસતી.
આ આગોશમાં જ ભાળું.
રે… એ તો ભ્રમ માત્ર જ.
ક્યારે, ઓ વનદેવી! કેવો હું તલસું!
આતુર હું ‘મા’ના દર્શન માટે.
વનદેવી, ક્યારે આપીશ તું મને છુટ્ટી?
શા માટે માંગું એવી છુટ્ટી?
તું પણ તો એનું જ એક અંશ.
કેમ ના ઓળખું તને, ભાળું એ જ.
જ્યારે તું અ-ભ્રમવત મળે જો,
થાય ત્યારે જ પુરું ચક્ર જન્માંતરનું.
પછી શી અબળખા? કેવું એ શાશ્વત સાયુજ્ય?
‘મા’ તો છે અંતરમાં બીરાજેલી.
હું યંત્ર, એ યંત્ર ચલાવતી, ઓ વનદેવી.

પંક્તીઓ - ચીરાગ પટેલ

1)
મેઘને કહો આંસુડાં વહેવડાવી ભલે દરીઓ ભરે;
પ્રીયાના વીરહ છતાં ઝીંદાદીલ જ રોજ ચઢે!

2)
બેઉ કાંઠે છલબલે છે આ ભવોભવની નદી;
એમાં વહેતી મુકી છે મેં શબ્દોની હોડી પ્રીયે.

3)
જીવનની પ્રભાતે પુછ્યું ઈશ્વરે, શું જોઈએ તારે?
તમારી શક્તી જોઈએ પ્રીયા રુપે હંમેશાં મારે.

4)
સમયની સરવાણી ‘ને ઝાકળની અમૃતવાણી;
જોઉં તને, અનુભવુ તને, તો લાગે મને ઉજાણી.

5)
હોય જો પાંખો મને તો ઉડીને આવી પહોંચુ;
તુ ભલેને હો દુર, કહુ ‘ઈલુ’ સાચેસાચુ.

6)
Think of colors. They are seven.
Think of shades. They are millions.
Think of my love. It’s beyond your imagination.

વહાલપની પ્યાલી - ચીરાગ પટેલ માર્ચ 23, 2000

નયણોનાં ભર્યાં-ભાદર્યાં આરણ્યક ઉપવન,
નીરખે છે મન ઝરુખેથી ભરી વહાલપની પ્યાલી.

અધરોની કુમાશ આકર્ષી રહી છે અંતરની મીઠાશ,
જન્મે છે, પ્રસરે છે, આખી ભરી વહાલપની પ્યાલી.

કમળ સમ નવપલ્લવીત મુખારવીન્દ ઝગમગે છે,
અંતરની સુવાસ પ્રસરાવે ભરી વહાલપની પ્યાલી.

લતીકા સમ ભાસતાં હસ્ત-પાદ, પ્રકાશીત છે,
આલીંગન પામવા આતુર ભરી વહાલપની પ્યાલી.

કેન્દ્રબીન્દુ સમ સન્દીગ્ધ પયોધર છે યૌવન ઉત્કટ,
ઝ્ંખતા સ્તનાગ્રસ્પર્શ ભરી વહાલપની પ્યાલી.

સુરેખ સુરાહી, ભરી જગ-અમૃત, સરીખી કાયા છે,
ઝંખે છે અનંત મીલનને ભરી વહાલપની પ્યાલી.

ઉજ્જ્વળ સ્વયંસ્ફુરીત ડોલતું પોતીકું મન,
પ્રતીબીમ્બીત કરતું આત્માને ભરી વહાલપની પ્યાલી.

ઉપવન - ચીરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 01, 1998

જોને, કેટલા બધાં પારુલ ખીલ્યાં છે મારા ઉપવનમાં,
મારું મન નાચી રહ્યું છે મયુરી બની, આ ઉપવનમાં.

પેલું પતંગીયું રસપાન કરી રહ્યું છે, ઓષ્ઠોનું તારા,
ઈર્ષાળું હું, તેને ઉડાડી, માણી રહ્યો છું તારા નયનતારા.

હવાની લહેરખી મસળી રહી છે, તારા બદનને,
રોકવા મથામણ કરી રહ્યો છું, નીષ્ઠુર એવા પવનને.

મારું પુષ્પ કેવું હીલોળા લઈ રહ્યું છે યૌવનમાં,
આસવ માણી રહ્યો છું તારા આ પુષ્ટ સ્તનાગ્રોમાં.

સ્પર્શ કરતાં પણ ડરું છું, છે તું ખુબ કોમળ,
અનુભવું છું તારો પ્રેમ, જે છે ખુબ નીર્મળ.

વસી રહી છે તું મારા અણુએ અણુમાં,
પીગળી રહ્યું છે હૈયું, યાદ તારી મનમન્દીરમાં.