Patel406210322-004

પ્રણય – ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર, 19, 2008

પ્રણય – ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર, 19, 2008

સખી, અન્ધારે પ્રગટાવે દીવડાં અનેરાં;
જગવે આતમે પ્રેમનાં રોમાંચ અનેરાં.

દુનીયા આથમે, ઉગતી ત્યારે સહીયર;
વીસામો મોટા છાંયે, હોય પોતે મહીયર.

ધર્યાં ભેખ સંસારના, ચાલ્યો કર્તવ્ય પથ;
માંહ્યલો જાણે ‘મા’નો જ સાચો એક પથ.

હસતું રમતું ફુલ જાણે પ્રગટાવે બધે સ્મીત;
જળકમળવત ખીલતું, અપનાવી એક મીત.

ડાળ બની ચન્દન, પ્રણય સ્ત્રોત મલયાનલ
પલળે ચન્દન સુવાસે હવે એ મલયાનલ.

ક્યાંથી પામે અમૃત સખી, તુજને વીસરી;
મૃગ ભટક્યું ડુંગરે, સુગન્ધી શોધે કસ્તુરી.

જાણી તને, જાણ્યો મને, ઉધામા અશાંત;
બોલકું બન્યું હૈયું હવે, મનમન્દીરીયું શાંત.

ના ભાળું દીઠે હવે તને, તોયે ના ઉત્પાત;
અંતરે દીઠું હમ્મેશ, વરસાવું બહુ પ્રેમપાત.

રાધા છુપાવે કાનો હૈયે, જાણે ના કોઈ;
કાનો બહાર ના આવે, રહે બધું જોઈ.

Patel406210322-004

જોગીડો – ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર 13, 2008

જોગીડો – ચીરાગ પટેલ સપ્ટેમ્બર 13, 2008

રે જોગીડો ચાલ્યો આજે સાચી રાહ પર,
ભેખ ધર્યો અનોખો, રસ્તો પકડ્યો નવો.
રે જોગીડો…

મારી ડુબકી અતળ પાતાળે, મુલાધારે,
ત્યાં તો ભાત ભાતનાં મોતીડાં પામ્યો.
રે જોગીડો…

સ્વાધીષ્ઠાને બેઠાં કામ-કાંચનના મગર,
ડીલે ચોળી ત્યાગ-સત્યની હળદર બધી.
રે જોગીડો…

રવ રવ નરક રસ્તે, ભુખ-તૃષ્ણા મણીપુરે,
જપ-તપ કરતો પામે પાર નરપુંગવ.
રે જોગીડો…

શરુ થયો ઉર્ધ્વમાર્ગ જ્યારે ગયો અનાહતે,
આતમદર્શનની સીડી ચઢ્યો ચન્દનખાણ.
રે જોગીડો…

સર્વ સીધ્ધીનું કેન્દ્ર ઉમટે જ્યારે વીશુધ્ધે,
એનાથી આગળ વધ્યો એ રુપાની ખાણ.
રે જોગીડો…

ગોપાલદર્શન અવર્ણનીય જ્યારે આજ્ઞાએ,
સોનાની ખાણ રહે ત્યાં જોગીરાજ આખરે.
રે જોગીડો…

બ્રહ્મામૃતસાગરે મારી છેવટે ડુબકી સહસ્ત્રારે,
ભળી ગયો મહાસાગરમાં, તે-તે હું-હું, બધે.
રે જોગીડો…

મીઠાની પુતળી ભળી ગઈ સાગર-ઉંડાણે.
રે જોગીડે ભાળ્યો છેડો સાચી રાહ પર.

Patel406210322-004

વનદેવી – ચીરાગ પટેલ Sep 07, 2008

વનદેવી – ચીરાગ પટેલ Sep 07, 2008

ઓ વનદેવી! શ્વેત વસ્ત્રોથી આચ્છાદીત, આહ્લાદક!
પારીજાત સરીખી પવીત્ર, પ્રગલ્ભીત.
સ્વર્ગનો પમરાટ, પ્રસ્ફુલ્લીત અંગે-અંગ.
પ્રસરે તવ સુગન્ધી કસ્તુરી દુર્લભ.
દેહલતા પર સુવર્ણ રજ ચમકતી.
આકર્ષક મુખમંડળ, અવર્ણનીય, કમનીય.
ધીરે ધીરે સરતી ધીર ગમ્ભીર ચાલ.
જોઉં તને હમ્મેશ, સ્વપ્નસમ ભાસતી.
આ આગોશમાં જ ભાળું.
રે… એ તો ભ્રમ માત્ર જ.
ક્યારે, ઓ વનદેવી! કેવો હું તલસું!
આતુર હું ‘મા’ના દર્શન માટે.
વનદેવી, ક્યારે આપીશ તું મને છુટ્ટી?
શા માટે માંગું એવી છુટ્ટી?
તું પણ તો એનું જ એક અંશ.
કેમ ના ઓળખું તને, ભાળું એ જ.
જ્યારે તું અ-ભ્રમવત મળે જો,
થાય ત્યારે જ પુરું ચક્ર જન્માંતરનું.
પછી શી અબળખા? કેવું એ શાશ્વત સાયુજ્ય?
‘મા’ તો છે અંતરમાં બીરાજેલી.
હું યંત્ર, એ યંત્ર ચલાવતી, ઓ વનદેવી.

Patel406210322-004

આંખની બારીએ – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 04, 2017

આંખની બારીએ – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 04, 2017

આંખની બારીઓ બંધ કરું,
‘ને તારી યાદોનો ચક્રવાત
મનના ભોંયરે રમખાણ મચાવે!

ધવલ સમુદ્ર સરીખા દેહના
દ્વીપસમૂહ, જયારે તરવરે,
કાંઠે તરંગોના ગાન ઝીલું!

ગાંડીતૂર રાતના પ્રવાહ
સમેટી, જયારે બારી ઉઘાડું,
કેસરઘોળ્યાં અજવાશો વરસે!

મધુરી પળના રણકારમાં,
મૌન પિલાય ચિત્કારતું ‘ને હું
એક-એક તારલે “રોશની” મઢું!

Patel406210322-004

આંખની બારીએ – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 04, 2017

આંખની બારીએ – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 04, 2017

આંખની બારીઓ બંધ કરું,
‘ને તારી યાદોનો ચક્રવાત
મનના ભોંયરે રમખાણ મચાવે!

ધવલ સમુદ્ર સરીખા દેહના
દ્વીપસમૂહ, જયારે તરવરે,
કાંઠે તરંગોના ગાન ઝીલું!

ગાંડીતૂર રાતના પ્રવાહ
સમેટી, જયારે બારી ઉઘાડું,
કેસરઘોળ્યાં અજવાશો વરસે!

મધુરી પળના રણકારમાં,
મૌન પિલાય ચિત્કારતું ‘ને હું
એક-એક તારલે “રોશની” મઢું!

Patel406210322-004

એક અનેક એક શૂન્ય – ચિરાગ પટેલ નવેમ્બર 27, 2016

એક અનેક એક શૂન્ય – ચિરાગ પટેલ નવેમ્બર 27, 2016

હું મારા જીવનની અગત્યની ઘટનાઓની ઘટનાઓની નોંધ કરી રાખતો હોઉં છું. આજે જે ઘટનાનું વર્ણન કરવાનો છું એ કોઈ કારણસર મેં નોંધી નથી! વળી, આ ઘટનાને લગભગ દોઢ વર્ષ વીતી ગયું પછી એ આજે જણાવી રહ્યો છું!

સદ્ ગુરુ શ્રી જગ્ગી વાસુદેવની ઈનર એન્જીનીયરીંગ કોર્સમાં બતાવેલી ઈશા ક્રિયાનો અભ્યાસ મેં એપ્રિલ 25, 2015ને શનિવારે શરુ કર્યો. એ ક્રિયા સળંગ 45 દિવસ કરવાની હોય છે. કદાચિત 15માં દિવસે એટલે કે 10મી મે શનિવારે મને આ અનુભવ થયો હશે એવું હું અનુમાન કરું છું.

વહેલી સવારે ઉઠી મેં પારુલ સાથે ફેસટાઈમ પર વાત કરી. એ સમયે પારુલ અને સ્વરા વડોદરા હતાં.ત્યારબાદ સૂર્યનમસ્કાર અને બીજી કસરતો કરી ન્હાયો. પછી મેં ઈશા ક્રિયા કરી અને પૂજા કરી. હું એ સમયે ટ્રાવેલોજ મૉટેલ પર હિનાભાભીના મમ્મી-પપ્પા સાથે રહેતો હતો. વૃંદ ભારતથી પાછો આવી ગયો હતો પણ એ આયોવામાં પ્રિતેશભાઈ સાથે રહેવા ગયો હતો.

પૂજા કરીને હું નીચે ગયો અને દૂધ-નાસ્તો કરી એમ.આર.આઈ. માટે લૅકવુડ હૉસ્પિટલ જવા ગાડીમાં બેઠો.ગાડી શરુ કરી પહેલી ટ્રાફિક લાઈટ આવી ત્યાં તો જાણે મારુ વિશ્વ જ બદલાઈ ગયું. ટ્રાફિક લાઇટથી આગળ દેખાતો સળંગ રસ્તો મારી અંદરથી બહાર નીકળી રહ્યો હતો. આસપાસની દુકાનો, રસ્તે ચાલતાં માણસો, વૃક્ષો, હવા, આકાશ, વાદળો, સૂર્ય, ટ્રાફિક લાઈટ, વાહનો બધું જ મારી સાથે જોડાયેલું હતું અને મારી અંદરથી જ બધું પ્રવાહિત થઈ બહાર નીકળી રહ્યું હતું. સમગ્ર સૃષ્ટિનું અસ્તિત્વ માત્ર અને માત્ર મારે માટે હતું અને મારા માટે જ હતું! ગાડી એની મેળે ચાલતી રહી અને હું હોસ્પિટલ પહોંચ્યો. આ અનુભવ લગભગ બે દિવસ સુધી રહ્યો.

આ અનુભવ બાદ ઘણીવાર મારી આસપાસની સૃષ્ટિ મને બહુ પોતિકી લાગી છે. ઘણીવાર તો આકાશમાં દેખાતા સૂર્યને પકડીને વ્હાલ કરવાની ઈચ્છા થઈ આવી છે! ઘણીવાર ધ્યાનમાં શરીર અને મન ઉપરાંતનું મારું અલગ અસ્તિત્વ અનુભવાયું છે. મારા અનુભવને હું એકથી અનેક થવાની પ્રક્રિયાનો અનુભવ હું ગણાવું છું. એને અનેકમાં રહેલી એકતાનો અનુભવ પણ કહી શકાય. આજના લેખનું મેં શીર્ષક આપ્યું છે – એક અનેક એક શૂન્ય. એક અને અનેકનો અનુભવ મને થઈ ગયો અને થતો રહ્યો છે. હવે, એકમાંથી શૂન્યનો અનુભવ મેળવવા પ્રયત્નશીલ છું.
અસ્તુ. ૐ તત સત!

Patel406210322-004

ભારતયાત્રા 2 – ચિરાગ પટેલ એપ્રિલ 16, 2017

ભારતયાત્રા 2 – ચિરાગ પટેલ એપ્રિલ 16, 2017

હું, ધર્મ અને દેવિન્દ્રભાઈ ફેબ્રુઆરી 23 ગુરુવારે સાંજે વડોદરાના નવા વિમાનમથક પરથી મુંબઈ થઈને કોઈમ્બતુર પહોંચવા નીકળ્યા. ધર્મ બપોરે અમદાવાદથી આવી ગયો હતો. મમ્મીએ બનાવેલું ભોજન જમી, દિગંતની ગાડીમાં અમે મથક પહોંચ્યા. દેવિન્દ્રભાઈને અમે લાડથી દેવાભાઈ નામે બોલાવીએ છીએ. દેવાભાઈ વહેલા આવી ગયા હતા. નવું વિમાનમથક મજાનું બનાવ્યું છે. ગુરુવાર જેવા કામકાજના ચાલુ દિવસે પણ પ્રવાસીઓની વધારે સંખ્યા જોઈ આશ્ચર્ય થયું.

એ દિવસે પહેલીવાર હું દિવસના પ્રકાશમાં વડોદરાથી મુંબઈ વિમાનમાં ગયો એટલે ગુજરાતની ભૂગોળ સારી રીતે જોઈ શક્યો. મુંબઈ ટર્મિનલ 1 વિમાનમથક પર પહોંચ્યા. બીજા વિમાનને વાર હતી એટલે મજાના ઢોસા ખાધા. જીવનમાં પહેલીવાર હું મુંબઈથી દક્ષિણ જઈ રહ્યો હતો, એનો રોમાન્ચ મનમાં હતો.

રાત્રે લગભગ દશ વાગ્યે અમે કોઈમ્બતુર વિમાનમથકે પહોંચ્યા. ચોતરફ સાદગી આંખોમાં સમાતી હતી. ધ રેસીડેન્સી હોટેલમાં મેં ઈમેલ દ્વારા નોંધણી કરાવી દીધી હતી, એટલે મથકની બહાર ટેક્સી કરી લીધી અને હોટેલ પર પહોંચ્યા. ત્યાં સજાવટ અને વ્યવસ્થા સરસ હતી. અમારા રૂમમાં સગવડ અમેરિકાની કક્ષાએ આવી એટલી સારી હતી. ન્હાઈ, થોડી વાતો કરી અમે નિદ્રાદેવીને શરણ થયા.

24મી ફેબ્રુઆરી શુક્રવારે, અમે સવારે વહેલા ઉઠી, પરવારીને નીચે નાસ્તો કરવા કરવા પહોંચી ગયા. નાસ્તામાં દક્ષિણ ભારતીય વાનગીઓ ગરમાગરમ પીરસાતી હતી. સાથે આંતરખંડીય (continental) વાનગીઓ પણ હતી. અમે વ્યવસ્થિત નાસ્તો કરી, હોટેલનું બિલ ચૂકવી નીકળી પડયા. ગઈકાલે એરપોર્ટથી અમે જે ટેક્સીમાં હોટેલ આવ્યા હતા એની સાથે જ આજે ઈશા કેન્દ્રમાં જવાની વ્યવસ્થા કરી દીધી હતી. એ ટેક્સીવાળો આવી ગયો હતો.

સવારે કોઈમ્બતુર શહેર મને વડોદરા જેવું લાગ્યું – મધ્યમ, શાંત, સુઘડ. વડોદરા, અમદાવાદ અને કોઈમ્બતુરની મનોમન સરખામણી મેં કરવા માંડી. કોઈમ્બતુર અને અમદાવાદમાં હોટેલ, દુકાનોના પાટિયા મોટે ભાગે દ્વિભાષી છે – ઈંગ્લીશ અને ગુજરાતી/તમિલ. જયારે વડોદરામાં માત્ર ઈંગ્લીશ પાટિયાનું પ્રમાણ વધારે છે. વાહનોની ધમાલ સહુથી વધારે અમદાવાદમાં છે. વડોદરાનું સ્થાન પછી આવે, જયારે કોઈમ્બતુર વાહનો બાબતે ઘણું શાંત લાગ્યું. કોઈમ્બતુરના રસ્તાઓ સપાટ અને વ્યવસ્થિત લાગ્યા. અહીં કદાચ વર્ષોથી રસ્તાઓ સારા છે. જયારે ગુજરાતમાં નરેન્દ્રભાઈના શાસનકાળમાં સારા રસ્તાઓ દેખાયા છે. મેં ટેક્સીચાલક સુભાષને કોઈમ્બતુર શેના વિષે જાણીતું છે એવું પૂછ્યું. તેણે જણાવ્યું, ઈશા કેન્દ્ર. છેક વેલિયનગિરિ ઈશા કેન્દ્રના આશ્રમ સુધી ઠેર-ઠેર આજના મહાશિવરાત્રીના ઉત્સવ વિશેના પાટિયા લાગેલા હતા. વળી, અમ્મા જયલલિતા વિશેના તમિલ લખેલા પાટિયા પણ બહુ જોયા.

વચ્ચે આવતા નાના ગામડાઓના નામ તો હવે યાદ રહ્યા નથી. ગૂગલ પર ખબર પડી જશે. લગભગ દોઢ કલાકે અમે આશ્રમ પહોંચ્યા. સાંજે વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્ર મોદી આવવાના હતા એટલે સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધારે કડક હતી. અમને ઉતારીને સુભાષ બીજે દિવસે વહેલી સવારે પાંચ વાગ્યે આવી જવાનો વાયદો કરી નીકળી ગયો. મેં એનો ફોન નંબર લઈ લીધો.

અમે પ્રવેશદ્વારે પહોંચ્યા ત્યારે તો ત્યાં માનવ મહેરામણ હિલોળા લઈ રહ્યો હતો! અમને બીજા એક મોંકાણના સમાચાર ત્યાં જઈને મળ્યાં કે અમારો સમાન (બેગ/થેલો) સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક હોવાને લીધે અંદર લઈ જઈ શકાય એમ નહોતો. થોડી પૂછપરછમાં ખબર પડી કે જો અમે આશ્રમના સ્થળે પહોંચીશું તો ત્યાં અતિથિઓ માટે સામાન રાખવાની વ્યવસ્થા હતી. આમ-તેમ પૂછીને અમે બહાર નીકળ્યા પણ કોઈને આશ્રમ પહોંચવાનો રસ્તો ખબર નહતો. મહાશિવરાત્રીનો ઉત્સવ મોટો હોવાથી અને લગભગ છ લાખ લોકો આવવાની ધારણાથી, પૂરો કાર્યક્રમ વાહનોના પાર્કિંગના સ્થળે કામચલાઉ વ્યવસ્થા ઉભી કરી, થવાનો હતો. આશ્રમ જવા લગભગ 3-4 કિલોમીટર ચાલીને જવું પડે એમ હતું. પ્રવેશની આજુબાજુના સ્થળે ઘરોમાં અમે સામાન રાખવા વિષે પૂછી જોયું. પોલીસની સુચનાને લીધે કોઈ અજાણ્યા લોકોના સામાન રાખી શકે એમ નહોતા. એક સ્થળે એક ટેક્સીવાળા ભાઈએ એમની ટેક્સીમાં સામાન રાખવા સ્વીકાર્યું પણ અમે ખચકાયા અને એ વ્યવસ્થા સ્વીકારી નહિ. ત્યાં એક રિકશાવાળા હિન્દી બોલી/સમજી શકતા ભાઈ મળ્યા. એ ગુજરાતના રાજુલામાં દશ વર્ષ રહ્યા હોવાથી હિન્દી બોલી શકતા હતા. એ અમને બીજા ભાઈને રસ્તો પૂછી રિક્ષામાં બેસાડી આશ્રમ બાજુ લઈ ગયા. રસ્તાની બંને બાજુ નાળિયેરીના વૃક્ષો અને સરસ લીલોતરી હતા. દશેક કિલોમીટરની દડમજલ પછી પણ અમને આશ્રમ મળ્યો નહિ એટલે થાકીને પાછા ઉત્સવના પ્રવેશદ્વારે આવ્યા.

સમગ્ર ઘટનાક્રમના ફોટા તમે અહીં જોઈ શકશો: https://1drv.ms/f/s!Ai1KZ3s17Z27iGqwzoHqRtJv4y8f

લોકો તો વધુને વધુ સંખ્યામાં આવ્યે જ જતા હતા. અમે છેવટે એવું નક્કી કર્યું કે વારાફરતી બે-ત્રણ કલાક એક જણ સામાન સાચવતું બહાર બેસે અને બીજા બે અંદર જાય. અંદર જવાની વાર હતી એટલે અમે એક વૃક્ષની છાંયામાં જમાવી દીધી. આજુબાજુ બેઠેલા લોકો ગુજરાતીઓ કરતા વધુ સરળ જણાયા. એક ચેન્નાઈનો શિક્ષક યુવાન પણ ત્યાં હતો. એની સાથે અનેક વાતો થઈ. એ આશ્રમમાં આખી રાત ધ્યાન કરવા આવ્યો હતો. પણ એને આશ્રમ જવાનો રસ્તો મળતો નહોતો. આટલી રઝળપાટમાં મેં એટલા વિસ્તારમાં ક્યાંય પાન-બીડીનો ગલ્લો ના જોયો કે કોઈ પાનની પિચકારી મારતો કે ધુમાડા કાઢતો ના જોયો!

અમે વાતો કરતા હતા ત્યાં બે સ્વયંસેવકો જેવા લગતા યુવાનો પસાર થયા. મેં એમને રોકીને પૂછપરછ કરવા માંડી. એક યુવાન દિલ્હીનો અને બીજો કોલકાતાથી હતો. બંને આશ્રમમાં દશેક દિવસથી હતા અને પાછલા દિવસે ધ્યાનેશ્વર લિંગની પ્રાણપ્રતિષ્ઠાથી પ્રભાવિત હતા. દિલ્હીનો યુવાન ધ્યાનેશ્વર લિંગને માધ્યમ રાખી ધ્યાન કરવા પર વધારે ભાર મુકતો હતો. તેના કહેવા મુજબ જેટલો સમય એનો ધ્યાનમાં જતો હતો એટલો એ વધુ ને વધુ ધ્યાનેશ્વર લિંગમાં સમાતો જતો હોય એમ અનુભવતો હતો અને દૈહિક ભાન ભૂલી જતો હતો. એ બંને પાછા જતા હતા. મેં કારણ પૂછ્યું તો જાણવા મળ્યું કે ધારવા કરતા મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉમટી પડ્યા હતા એટલે બધા સ્વયંસેવકો ગુંચવાઈ ગયા હતા. વળી, બંને જણા આધ્યાત્મિક અનુભવનું ભાથું લઈને જતા હતા એટલે મહાશિવરાત્રીની “પાર્ટી”નું તેમને ખાસ મહત્વ નહોતું.

ત્યાં મારુ ધ્યાન ગયું કે પ્રવેશ આગળ લોકો પોતાના થેલા કે બેગ એમનેમ મૂકી અંદર જતા હતા! એ જોઈ અમે નક્કી કર્યું કે જે થશે એ જોયું જશે. આમ પણ એવો કોઈ કિંમતી સામાન તો સાથે હતો નહિ. એટલે “હર હર મહાદેવ” બોલી અમે પણ સામાન બહાર મૂકી દીધો! પ્રવેશ માટે મેં ઓનલાઇન નોંધણી કરાવી હતી પણ એ માત્ર નિઃશુલ્ક પ્રવેશ માટે હતી. અમને એમાં આગળ બેસવા મળે એવું હતું નહિ. એટલે મિત્ર ધર્મએ નર્મદા પ્રવેશના રૂપિયા ચૂકવ્યા. અમને હાથના કાંડે નર્મદા પ્રવેશ દર્શાવતી પીળા રંગની પટ્ટી એક સ્વયંસેવક બહેને બાંધી આપી. ત્યાં પ્રવેશનું વર્ગીકરણ ભારતમાં નદીઓના ભૌગોલિક સ્થાન મુજબ હતું. સહુથી આગળ કૈલાશ, પછી ગંગા/યમુના, પછી નર્મદા, કાવેરી, મહાનદી વગેરે.

અંદર ગયા પછી અમને ઉત્સવની ભવ્યતા નજરે ચઢી. માણસોનો દરિયો ઘૂઘવતો હતો. અમે નર્મદા તરફ જતા પહેલા ભોજનના સ્ટૉલ બાજુ ગયા. ત્યાં લાલ ચટાક વાનગીઓ જોઈ ખાવાની હિમ્મત ના થઈ એટલે નાળિયેર પાણી પીધું. એક બાજુ કામચલાઉ શૌચાલય બાંધેલા હતા. પાણીના મોટા બાટલાને અડધેથી કાપી, પીવીસી પાઈપ સાથે જોડી વ્યવસ્થિત બાંધણી કરી હતી. એનો લાભ લઇ અમે નર્મદા સ્થળે પહોંચ્યા. અમે પીળી પટ્ટી બતાવી અંદર ગયા. અમે સ્ટેજની ઘણી નજીક હતા અને સ્ટેજ પરની હિલચાલ જોઈ શકતા હતા. જો કે આખા સ્થળે અનેક મોટા પડદા હતા જેમાં ટીવી પર પ્રસારણ થાય એ બતાવવાની વ્યવસ્થા હતી. અમે વચ્ચેના કાળા તંબુની નજીકની ખુરશીઓ પર બેઠા.

ઘડિયાળમાં હજુ પાંચ જ વાગ્યા હતા એટલે તડકે નહાતા અમે બેઠા. મેં થોડું આગળ જઈ આદિયોગીની મૂર્તિ સાથે “સેલ્ફી” લીધો. એટલે એક અમેરિકન બહેન ઉભા થયા અને મને આદિયોગી સાથે સરસ ફોટા પાડી આપ્યા. પછી મને કહે, One AdiYogi with other AdiYogi!

ઈશા આશ્રમની શરૂઆતમાં આદિયોગીની 112 ફૂટની વિશાળ મૂર્તિ આઠ મહિનાના પરિશ્રમથી સ્વયંસેવકોએ બનાવી છે. સદ્દગુરુના કહેવા પ્રમાણે આપણા શરીરમાં 112 ચક્ર હોય છે અને આદિયોગી શિવશંભુએ મુક્તિના 112 માર્ગ બતાવ્યા હોવાથી એ મૂર્તિ 112 ફૂટની બનાવી છે. એ મૂર્તિ માત્ર ખભા સુધીના ચહેરાવાળા આદિયોગીની છે. ભાલ પર શ્વેત તિલક, માથે બીજનો ચંદ્ર, ગળામાં રુદ્રાક્ષની માળા, પૌરુષિય યુવાન ચહેરો, વાંકડિયા લાંબા વાળ, કાનમાં કુંડળ, જમણા ખભે નાગ અને અર્ધ બીડેલી ધ્યાનમગ્ન આંખો – આ છે આદિયોગી જેમણે યોગની સપ્તર્ષિઓને સહુપ્રથમ દીક્ષા આપી. આ મૂર્તિની પ્રાણપ્રતિષ્ઠાનો આજે મહોત્સવ હતો.

ધીરે-ધીરે મારી અંદર આદિયોગીની આભાનો પ્રકાશ ઘૂંટાતો જતો હતો. લગભગ સાત વાગ્યે સૂર્ય વેલિયનગિરિની નાની પહાડી પાછળ સંતાઈ જવા લાગ્યો એટલે થોડી રાહત લાગી. લોકોના આગમનનો અવિરત પ્રવાહ ચાલુ જ હતો. થોડી વારમાં દૂરથી એક હેલીકૉપટર આવતું દેખાયું એટલે લોકોએ હર્ષનાદ કરી હાથ હલાવ્યા. બધાને લાગ્યું એમાં વડાપ્રધાનશ્રી હશે. પરંતુ એક પછી એક એમ બીજા બે કૉપટર પણ આવ્યા. જો કે લોકોએ ત્રણેય કૉપટરને હર્ષનાદથી વધાવી લીધા. વડાપ્રધાનશ્રીએ આશ્રમની મુલાકાત લીધી, ધ્યાનલિંગની આરતી કરી, અને પછી સ્ટેજ પર આવ્યા. અમને આખો ઘટનાક્રમ મોટા પડદે જોવા મળ્યો. એનો વિડીયો અહીં જોઈ શકાશે: https://www.youtube.com/watch?v=aO83xQQLdpI

સદ્દગુરુ લિખિત આદિયોગી પુસ્તક અને આદિયોગીની પ્રાણપ્રતિષ્ઠિત મૂર્તિનું સ્વાગત વડાપ્રધાનશ્રીએ કર્યું. કૈલાશ ખેરે પ્રસૂન જોશી લિખિત આદિયોગીનું મજાનું ગીત પ્રસ્તુત કર્યું. અમે ઉપસ્થિત હતા એ સમયનો વિડીયો અહીં જોઈ શકાશે:https://www.youtube.com/watch?v=o1tgYKXKBoc અને એનું સ્ટુડિયો સંસ્કરણ અહીં: https://www.youtube.com/watch?v=sq8yDhlUfUE વડાપ્રધાનશ્રીએ પ્રસંગોચિત ભાષણ કર્યું.

લગભગ આઠ વાગ્યે વડાપ્રધાનશ્રીની વિદાય પછી મહાશિવરાત્રીનો ઉત્સવ શરુ થયો. મેં સેલફોન જોયો તો ખ્યાલ આવ્યો કે એમાં સિગ્નલ અવરોધવામાં આવ્યા હતાં. એની શરૂઆત “યોગેશ્વરાય નમઃ” સ્તોત્રથી થઈ. શરૂઆતના બે કલાકનો વિડીયો અહીં જોઈ શકાશે: https://www.youtube.com/watch?v=277W98hyWT4 આદિયોગીની મૂર્તિ પાછળથી પ્રકાશનો શેરડો ઉપર જાય એવી વ્યવસ્થા હતી એટલે રાતના અંધારામાં આદિયોગીની મૂર્તિ ભવ્ય લાગતી હતી.

હવે, લગભગ સવા દશ વાગ્યે સદ્દગુરુએ સ્ટેજ સાંભળી લીધું. મને હતું કે વડાપ્રધાનશ્રીની વિદાય પછી મોટાભાગના લોકો વિખેરાઈ જશે.પરંતુ, અબાલવૃધ્ધ સહુ લગભગ 6 લાખ લોકો હજુ ત્યાં જ હતા. ડ્રોન વડે રેકૉર્ડ કરેલો વિડીયો પણ થોડી વારે પડદા પર દેખાતો હતો એના પરથી માનવમહેરામણનો ખ્યાલ આવતો હતો. અડધી રાત નજીક હતી ત્યારે સદ્દગુરૂએ તેમના ગુરુનો એક પ્રસંગ સંભળાવ્યો, જે તમે અહીં જોઈ શકશો: https://www.youtube.com/watch?v=aOSm-9obQXY&t=4122s ફાસ્ટ ફોરવર્ડ કરીને વિડીયો 53:00 બતાવે ત્યાંથી વિડીયો જોશો. સ્થાનિક સમય લગભગ 11.17pm હશે. ટૂંકાણમાં કહું તો સદ્દગુરુ જગ્ગી વાસુદેવના ગુરુ શ્રી પલાની સ્વામી પલાની પાસે ધ્યાનમાં બેઠા હતા અને ગામવાસીઓએ એમને એમની અયોગ્ય વર્તણુંક વિષે પૂછ્યું તો પલાની સ્વામીનું મુખ અને આંખો બંધ હોવા છતાં દરેકને “શંભો” સંભળાયું! આ વાત પછી સદ્દગુરુએ અમને “શંભો” મંત્રનું ધ્યાન કરાવ્યું. મેં જે વીડિયોની લિંક આપી છે એમાં પુરી વિધિ છે અને તમે એ સાથે-સાથે કરી શકશો.

આ ધ્યાન દરમ્યાન સ્થાનિક સમય લગભગ 11.30pm અને વીડિયોમાં 1:05:00 બતાવે ત્યારે આજ્ઞા ચક્ર પર હથેળી મુકવાની હોય છે. એ સમયે સદ્દગુરુ ત્રણ-ચાર વાર શંભો બોલી અટકી જાય છે. પરંતુ, મને ત્યાં અલગ અનુભવ થયો હતો. સદ્દગુરુ અટકી ગયા પછી 5-8 સેકન્ડમાં મારા મગજમાં ઊંડાણમાંથી એમનો શંભો અવાજ મને સંભળાવો શરુ થયો એટલે મેં પણ એનું ઉચ્ચારણ શરુ કર્યું. થોડીવારમાં એ અવાજ અટકી ગયો અને પછી સદ્દગુરુનો માઈક પર શંભો અવાજ સંભળાવો શરુ થયો. એટલે મેં ફરી ઉચ્ચારણ શરુ કર્યું. ધ્યાન પૂરું થયું એટલે મેં દેવાભાઈ અને ધર્મને તેમના અનુભવો પૂછ્યા. દેવભાઈને ખુબ જ ઊંઘ આવતી હોવાથી તેમનાથી ધ્યાન નહોતું થયું. જયારે ધર્મને બરાબર મારા જેવો જ અનુભવ થયો હતો. લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા પહેલા મેં આખા ઉત્સવના વિડીયો જોયા અને એમાં આ સમયે મને અને ધર્મને થયેલો અનુભવ યાદ આવ્યો એટલે એ ભાગ ખાસ જોયો! એ જોઈ હું વિચારમાં પડી ગયો! તમે પણ એ વિડીયો જોશો તો ખ્યાલ આવશે કે આજ્ઞા ચક્ર પર બધાની હથેળી હોય છે ત્યારે સદ્દગુરુ થોડીવાર શંભો બોલે છે પછી બધાને ધ્યાનમાંથી જગાડતા સુધી ફરી એ બોલતા જ નથી! તો અમને તેમનો અવાજ કેવી રીતે સંભળાતો હતો? એટલે મેં વિડિયોનો એ ભાગ ધ્યાનપૂર્વક જોયો તો જણાયું કે ઘણા બધા લોકો શંભોનું ઉચ્ચારણ કરે છે. કેટલાક લોકો આવેશમાં ધૂણે છે, કેટલાક ચીસો પાડે છે, કેટલાક ઊંડા ધ્યાનમાં છે. એટલે જે લોકો શંભોનું ઉચ્ચારણ કરે છે એ દરેકને મારા અને ધર્મ જેવો અનુભવ થયો હોવો જોઈએ! મેં ફરી આ ધ્યાન કરી જોવા વિચાર્યું. એટલે વિડીયો ફરી ગોઠવી ધ્યાન શરુ કર્યું. આ વેળા મને આજ્ઞા ચક્રમાં ભૂરાશ પડતું પ્રવાહી દેખાયું અને એમાં અનેક તારલાં ચમકતાં દેખાયા. હું એ પ્રવાહીમાં તરબોળ હતો! આવું પ્રવાહી મેં કદી જોયું નથી. આજ્ઞા ચક્રમાં મને હંમેશા કાળું કે ઘેરું વર્તુળ દેખાય છે પણ આવું પ્રવાહી નહિ.

સદ્દગુરુ બીજું ધ્યાન સ્થાનિક સમય 11.49pm અને વીડિયોમાં 1.24.00 સમયે કરાવે છે. લગભગ અડધો કલાકનું ધ્યાન તમે વિડીયો સાથે કરી શકો છો. આ ધ્યાન પછી મારી પાછળ બેઠેલો એક યુવાન ભાવાવેશમાં લગભગ બીજા અડધો કલાક સુધી ધ્રૂજતો હતો. એક યુવતી શિવ શંભોની બૂમો પાડતી બેઠકની વચ્ચેના ઉંચા કરેલા પ્લેટફોર્મ જેવા રસ્તે દોડીને સ્ટેજ સુધી પહોંચી ગઈ અને ફરી દોડતી, બૂમો પાડતી પાછી ફરી. આ વેળા એ shiva I feel you ની બૂમો પાડતી હતી. તમે વીડિયોમાં જોઈ શકશો કે ભાવાવેશમાં ઘણા લોકો જુદી જુદી ક્રિયાઓ કરતા હતા. હું માનુ છું કે આ જ ભાવસમાધિ છે. વ્યક્તિ દેહભાન ભૂલી પોતાના જીવને શિવમાં મેળવી દેવા પ્રયત્ન કરે છે. મને અને ધર્મને એની થોડી ઝલક મળી!

પછી સમગ્ર મહાશિવરાત્રી દરમિયાન વિવિધ નાચ-ગાન જુદા-જુદા મંડળો દ્વારા પ્રસ્તુત થયા. સદ્દગુરુ પોતે પણ મસ્તીમાં નાચવા લાગતા હતા. એ જયારે પ્લેટફોર્મ જેવા રસ્તે ચાલીને બધાની નજીક આવતા હતા ત્યારે લોકો એમને નજીકથી જોવા પડાપડી કરતા હતા. સમગ્ર વાતાવરણ ભાવાવેશમય અને પવિત્ર હતું. ભાગ્યે જ કોઈ ઊંઘતું હશે.

અમે વચ્ચે થોડો સમય કંઈક પીવા માટે લેવા ગયા. એક સ્થળે દરેક વ્યક્તિને પૂરું પડી શકે એ રીતે મહાપ્રસાદંની વ્યવસ્થા હતી. ગ્રામજનો, સામાન્ય માણસો, અબાલવૃધ્ધ, બધાં જ મોટા વાડકા ભરી એ પ્રસાદ ખાતા હતા. અમે કૉફી પીધી અને આઈસ્ક્રીમ લીધો. અમારી બેઠકે આવતા અડધો કલાક જેટલો સમય થઈ ગયો એટલી ભીડ હતી.

આ ઉત્સવના બીજા વિડીયો અહીં જોઈ શકાશે:
ભાગ 4 – https://www.youtube.com/watch?v=jg0DTg-SRZA
ભાગ 5 – https://www.youtube.com/watch?v=xo4YNrQ2cf4&t=4828s
ભાગ 6 – https://www.youtube.com/watch?v=hnVmXzhJFGI

વડાપ્રધાનશ્રી નરેન્દ્ર મોદી ઉપસ્થિત હતા ત્યારે ડમરુના નાદથી સુશોભિત ગાનનો મેં લીધેલો વિડીયો અહીં જોઈ શકશો: https://www.youtube.com/watch?v=TIg_7sm-upw
બીજો એક મેં લીધેલો વિડીયો: https://www.youtube.com/watch?v=MlH5ACU6tGQ
પ્રવેશનો વિડીયો: https://www.youtube.com/watch?v=5jS2LOXR3Fk

લગભગ સાડા ચાર વાગ્યે અમે ત્યાંથી નીકળ્યા. ઉત્સવ હજુ ચાલુ જ હતો. મોટાભાગના લોકો પણ ત્યાં જ બેઠાં હતા. અમારા જેવા અમુક લોકો નીકળતા હતાં. બહાર નીકળી અમે સામાન શોધ્યો અને અમારા આશ્ચર્ય વચ્ચે બધું જ જેમનું તેમ હતું! હવે અમે સુભાષની રાહ જોતા થોડા આગળ ચાલતા નીકળ્યાં. રસ્તા પર માણસો અને વાહનોની ભીડ હતી. દેવાભાઈ એક કામચલાઉ વેચાણ સ્થળેથી કાપેલી કાચી કેરી લઈ આવ્યા. એની ચીરીઓ વચ્ચે અથાણાંનો મસાલો હતો. ખાવાની મજા પડી.

સુભાષને શોધવો મુશ્કેલ હતો. અમે એકબીજાને ઘણાં ફૉન કર્યા પણ અમને તમિલ આવડે નહિ અને એનું ઈંગ્લીશ અધકચરું હતું. એક બસ ડેપો દેખાયો તો ત્યાં જઈ એક ભાઈને મેં ફોન આપ્યો અને સુભાષને તામિલમાં સમજાવવા કહ્યું. છેવટે માંડ પોણા છ વાગ્યે સુભાષની ટેક્સી અમારા સુધી પહોંચી. અમારે આઠ વાગ્યે વિમાનમથકેથી ઉપડવાનું હતું એટલે સાત વાગ્યે તો પહોંચવું જ પડે એમ હતું. રસ્તો દોઢ કલાકનો હતો પરંતુ સુભાષે કલાકમાં અમને કોઈમ્બતુર વિમાનમથકે પહોંચાડી દીધાં! રસ્તામાં અનેક જગ્યે સલામતીના કારણોસર ફરી-ફરીને જવું પડ્યું તો પણ સમયસર પહોંચી ગયા. મુંબઈ થઈ સાંજે અમે વડોદરા પહોંચી ગયા. લગભગ છત્રીસ કલાક સુધી અમે ઊંઘ્યા નહોતાં અને ભોજનપેટે નાળીયેરપાણી, કોફી અને આઈસ્ક્રીમ લીધાં હતાં.

આ મહાશિવરાત્રીની ના ભૂલી શકાય એવી અમીટ છાપ મારા પર પડી છે. સમગ્ર કાર્યક્રમમાં સંયમ, સાદગી અને પવિત્રતાનો અનોખો સંગમ અને આદિયોગીની વિશાળ છત્રછાયા હરહંમેશનું સંભારણું છે.

મારી ભારતયાત્રાનું આ બીજું ચરણ સમાપ્ત!

Patel406210322-004

મોક્ષ – ચિરાગ પટેલ – મે, 1993

મોક્ષ

શાને જોઇએ તને એ મોક્ષ,
જ્યારેહાજર છે અનેક મોક્ષ અહીં;
નાનાં ભૂલકાં સમું નિર્દોષ
હાસ્ય ન પામું તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
મનોહારિણી સંગ પ્રેમતણાં સાગરમાંડૂબકી ન પામું,
તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
પયોધારિણી તણાં પનઘટમાં
ત્રુપ્તિન પામું તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
સ્રુષ્ટિમાં વિચરતાંપંખીડાં સમસ્વૈરવિહાર
ન પામું તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
વન્દેમાતરમ તણો ગગનનાદ ગજવતો
શહિદી ન પામું, તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
દરિદ્રનારાયણ તણાં આશીર્વાદ
ન પામુંતો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
સ્વજનોનાં હ્રુદીયામાં ઉમંગ અને હરખ
ન પામું, તો નથી ખપતો એ મોક્ષ.
અરે, પ્રભુને પણ મુક્તિ નથી તો
શાને જોઇએ મોક્ષ તને?

– ચિરાગ પટેલ – મે, 1993

Patel406210322-004

અસ્તિત્વનો આયનો – ચિરાગ પટેલ

અસ્તિત્વનો આયનો – ચિરાગ પટેલ

ઘનઘોર વાદળો. કાજળઘેરી રાત.
શ્યામ રંગે ઉંઘતુ આકાશ.
શીતળતા બક્ષતો ચન્દ્રમા.
શરમના શેરડા પાડતો સુર્ય.
ટમટમતા તારલા.
ઝબકીને ઝાકળવત જીવતી ઉલ્કાઓ.
નવ ગ્રહોથી અનુપમ શોભતી માળા.
ધૂમકેતુઓના ધૂમ્રસેરો નો પડાવ.
મનોહારીણી આકાશગંગાનો ઝગમગતો પટ.
અબજો ટન ઓહિયા કરતા કૃશ્ણ-વિવરો.
શક્તિનો મહાવિસ્ફોટ કરતા શ્વેત-વિવરો.
ગુરુત્વાકર્શણની ચાદરથી બન્ધાયેલુ વિશ્વ.
શૂન્યમા અનુભવાતી સુક્ષ્મ ઉશ્ણતા.
વણજોયેલુ અનુભવાતુ મહત-તત્વ.
અફાટ અને વિરાન એકલતામા અસ્તિત્વનો આભાસ.
દૂર-સુદૂર સમ્ભળાતો ચિર-પરીચિત શાશ્વત શાંતિનો આંતર્નાદ.
હ્રદય વગર અનુભવાતુ આનન્દોર્મિઓનુ દોલન.
મન વગર દેખાતો અસ્તિત્વને ઝમકોરતો સર્વસ્વનો પ્રકાશ.
સમજણ અને સંગાથ વગર કપાતો પંથ.
એકાએક આવેશની આવ્રુત્તિ અને સમય થમ્ભી ગયો.

* * *
પક્ષીઓના પરોઢીયે ગવાતા પ્રભાતિયા મારા કલ્પના-વિશ્વને હચમચાવતા નવી ઉચાઇઓ સર કરતા જાય છે. આજની તારીખ શું થયી એ વિચારતો હું ઉંઘમાથી મારા આત્મા ને ખેંચીને બેઠો થયી ગયો. અરે આજે તો 18 ફેબ્રુઆરી થયી! આજના દિવસે જ ઇ.પૂ. 3251 મા સહુનો વહાલો કાનુડો આ પ્રુથ્વિ છોડીને ઈહલોકમા ગત્વાંવિત થયો હતો. એને યાદ કરતો અને “વસુદેવ સૂતમ દેવમ” ગાતો હું આ શરીર ને સ્નાનાદિ કર્મથી સ્વછ્છ કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો. વાળને સમારતી વખતે એકાએક મને અરીસામા પ્રકાશનો ગાઢ પૂંજ રેલાતો દેખાયો. શું હશે એ? કોઇ પરલૌકિક અનુભવ? કોઇ સિધ્ધ આત્માની ઝાંખી? કે પછી મારુ પોતાનુ અસ્તિત્વ જ બોલતું હતું એ રુપે? જો એવું જ હોય તો એ શું કહેવા માંગતુ હતું? ઇશ્વરનું એ સંકેતથી શું કહેવાનુ પ્રયોજન હતું? શું હું સ્વત્વના સાક્સાત્કારને બદલે સ્વત્વના અસ્તિત્વનું પ્રયોજન સમજી શકીશ? ગમે તેમ હું તૈયાર થયીને નાસ્તો કરવા બેઠો. ફટાફટ બધું પતાવીને હું ઓફિસ જવા નીકળ્યો.

ઓફિસમા પ્રવેશ કરતાં જ પ્રફુલ્લિત વાતાવરણની લહેરખી મને વીંટળાઇ વળી. શાશ્વત- જીવનસંગીતનું મીઠું ગાન સ્વરાંજલિ રુપે ખળ-ખળ વહી રહ્યું હતું. પ્યારી અને મીઠડી સ્વરાંજલિ મારા અસ્તિત્વનો અલગારી અને પ્રગલ્ભ સેતુ હતો દુન્યવી પ્રયાસોનો. હા, તે મારો પ્યાર હતી અને મારા પ્રેમાંકુરોને પ્રજ્વલિત કરતી દેવી હતી.

“અનિક! રાજાની સવારી ક્યાં ચાલી?””સુરુરાણી, નવી રાણી આણવા.””રાજા કેટ-કેટલી રાણીઓ ને સાચવી શકશે? રુરુરાણીને તો આ ઓફિસ સાચવે છે!””એ જ તો રાજાની સમજદારી છે. બધા વ્યવસ્થાપકો બહુ કાબેલ છે ને?””અનિક, ચાલ મજાક છોડ. જો, તારા ડેસ્ક પર આજના કામની યાદી મુકી દીધી છે.””આભાર, સુરુરાણી.””અત્યારે તો સુરુ રાણી નથી પણ દાસી છે.” પાછુ એ જ મર્માળુ સ્મિત રેલાયુ.”આવુ સ્મિત ના રેલાવશો, એ સ્મિત તો જાનલેવા છે;પણ શું કરું, મારા દર્દેદિલની એ જ તો એક દવા છે.””આઇ લવ યુ, વ્હાલા અનિક. તારા શેર પર તો જાન કુરબાન.””કેમ? મારા પર જાન કુરબાન નહિ?””લુચ્ચા, જા હવે. કામ કર.”
હું સ્વરાંજલિ ની રાગિણીઓમાંથી ભાગીને પાછો કાર્ય-સમાધિમા પરોવાયો. કામની યાદીમા ખાસ કાઇ ન હતુ. કમ્પ્યુટર તરફ વળીને હુંઇ-મેલ તપાસવા બેઠો. Space.com ના ન્યુઝલેટરમાં એક આકાશી ઘટનાનો નિર્દેશ હતો. આજે રેવતી નક્શત્રમા સાત ગ્રહોની યુતિ હતી. રેવતી એટલે Zeta Piscium નક્શત્ર કે જેમા સાત ગ્રહોની યુતી વર્શો પહેલા થઇ હતી ત્યારે ક્રુશ્ણ ભગવાને દેહત્યાગ કર્યો હતો. વાહ, ફરી એ જ ખગોળીય ઘટના આજે હતી, અને એ પણ યોગાનુયોગ 18 ફેબ્રુઆરી ના દિવસે જ. શું આજે કોઇ આધ્યાત્મિક ઘટના થયી હતી કે થવાની હતી? મે સ્વને ઓમકારના સમુદ્રમા ભેળવ્યો અને દેહને કામમા પરોવ્યો.

* * *

“જાય છે એ માર્ગનો પતો કદી દેતા નથી અને અજાણ્યા આપણે ક્યાથી જવુ એ રાહ ઉપર.””પપ્પા, તમે અમ્રુત ઘાયલને કેમ યાદ કર્યા? શું મમ્મીની ફરી યાદ આવી?”
“યાદોનો ખારોપાટ છે મારા દરિયાવદિલમા,
એ જ તો શેર રુપી મોતી પકવે છે મારા નયણામા.””વાહ પપ્પા, વાહ. તમારા શેર ખરેખર જીવન-દગ્ધમાથી દોહન કરેલ નવનીત છે. પણ, પપ્પા, શું થયું? આજે કેમ મમ્મી આટલી બધી યાદ આવે છે?””સુરિલી, બેટા, મારી સુરુરાણી જ્યારે જ્યારે આત્માની અંદર આવીને રમમાણ કરે છે અને એની રાગિણી રેલાય છે ત્યારે જ મારામા આવુ સંગીત રેલાય છે.”
“મિ. અનિક વ્રુન્દ તપસ્વી, મારી મા સ્વરાંજલિ કેવી હતી એની કોઇ વાત કરોને. તમે એકલા જ એનો રસથાળ પીઓ છે એ ઠીક નથી. મને પણ એની યાદો નુ રસપાન કરવા દો.”
“સુરુકુંવરી, એની તો ઘણી ઘણી વાતો થયી ગયી છે. આજે તો પથિકના કવનનું સંગીત રેલાવ.”
“પપ્પા, તમે પણ શું? એના કેટલા વખાણ કરું?””એની કોઇ ખામીની વાત કર.””અનામા કોઇ ખામી જ નથી. પણ, ખબર નહી કેમ પણ ક્યારેક એવુ-એવુ બોલે છે કે મને ડર લાગે છે.””શું બોલે છે?””કોઇ વાર અસ્તિત્વ, હિમાલય, યોગી વગેરે-વગેરે વાતો કરે છે.””તો એમા વાંધો શો છે? આ બાબતો દર્શાવે છે કે પથિક આધ્યાત્મિક છે અને ઉન્નતિ તરફ દ્રશ્ટિ ધરાવે છે.””પપ્પા, તમને વાંધો ના હોય. મને તો હોય ને?””જો સુરિલી, આત્માની ઉન્નતિ ના પથ પર ચાલનાર દરેક પલાયનવાદી ના હોય. પથિક તારો સ્વીકાર કરવાનો છે અને બધી સાંસારિક જવાબદારી નિભાવે એવો છે, પછી વ્યર્થ ચિંતા નહી કરવાની.”

* * *
લવ. એ જ ગૌરવર્ણ. એવું જ હિરણ્મય લલાટ. એ જ પ્રગલ્ભ સ્મિત. આહા, એવી જ મુખલાલિમા. એવું જ ખિલખિલાટ હાસ્ય. એવું જ સુરિલું રુદન. એવો જ ભવ્ય દેખાવ. શું, સ્વરાંજલિ આજે લવ પથિક મહેતા સ્વરુપે અવતરિત થયી છે? દરેકનો એવો જ અભિપ્રાય હતો. સુરિલી પોતાના પુત્રસ્વરુપે પોતાની અંશદાતાને ભાળીને જાણે એને નિહાળવામા તલ્લિન થયી ગયી હતી. પથિક નો તો ઉત્સાહ જાણે દરેકને નવિન વિશ્વ તરફ દોરી જતો હતો. મને તો મારુ અસ્તિત્વ સાર્તક થયેલુ જણાયું. બસ, હવે તો મારા એકલ જીવનને નવી સ્રુષ્ટિ મળી ગયી.
લવની લાલન-પાલનની જવાબદારી ઘણે અંશે મે જ ઉઠાવી લીધી હતી. પથિક અને સુરિલી એમની સાંસારિક સ્રુષ્ટિમા ઘણી અંશે સંતુષ્ટ હતા અને કારકિર્દીની દ્રષ્ટિએ પણ આનન્દિત હતા. મને તો જાણે મારી સુરુરાણી નવા સ્વરુપે પ્રાપ્ત થયી હતી. જીવન હવે એવા મુકામે આવી પહોંચવાની તૈયારીમા હતુ કે જે મને શાશ્વત શાંતિ બક્શવાનુ હતુ. પણ ત્યા કેવી રીતે પહોંચાશે એના વિશે હજી સુધી કોઇ પ્રકાશ દેખાયો નહતો. કદાચ મારે ત્યા પહોચવા માટે નવો જન્મ પણ લેવો પડે. કદાચ.

* * *
“દાદારાજા. મને ચાંદો લાવી આપો.””લવ બેટા. હું કેવી રીતે લાવુ. એ તો કેટલો દૂર છે, અને હું ત્યા પહોચુ તો પણ એને કેવી રીતે લાવી શકું? મારામા એટલી શક્તિ નથી.””દાદારાજા, તમે જ કહેતા હતા કે આપણે ધારીએ તે કરી શકીયે.”
“બેટા, મારામા તો એ ધારવાની પણ શક્તિ નથી.””જુઓ હું એને લાવી બતાવુ.”લવ એનુ ટેલિસ્કોપ લઇ આવ્યો અને મને ચાંદો બતાવ્યો.”જોયું દાદારાજા. ચાંદો આપણી પાસે આવી ગયો.”
“હા બેટા, હા. હવે કહે. મા ક્યાં છે.””કયી મા?””તારી મમ્મી.””મારી મમ્મી આ રહી. અને બધાની મમ્મી પણ આ રહી.””બધાની મમ્મી?””દાદારાજા. કેમ ભૂલી જાવ છો? અંબામા એટલે બધાની મા. એ પણ આ રહી.”હું, સુરિલી અને પથિક આજુબાજુ જોવા લાગ્યા. લવ ખડખડાટ હાસ્ય રેલાવવા લાગ્યો. મને એનુ હાસ્ય માર્મિક લાગ્યુ. મને ત્યારેજ એક શેર યાદ આવ્યો. કોની પંક્તિ છે એ તો હવે યાદ નથી. પણ મે લલકાર્યુ,”જ્યા જ્યા નજર મારી ઠરે, યાદી ભરી ત્યા આપની.”
અને લવ ફરી મર્માળુ બોલ્યો,”દાદારાજાની સવારી ક્યા જશે?”મને 18 ફેબ્રુઆરીનો દિવસ યાદ આવી ગયો. મારી સુરુરાણી સાથેનો સંવાદ યાદ આવી ગયો. જાણે હવે જ પ્રકાશનો આવિર્ભાવ થયો, અને શાશ્વત શાતિની શોધનો અભ્યુદય થયો. હવે તો મને પુરેપુરી ખાત્રી થયી ગયી કે લવ રુપે મારી સ્વરાંજલિ જ છે. અને મને સંતોષ પણ હતો કે સુરિલીને માની ખોટ હવે નહિ લાગે. મારુ સાંસારિક કર્તવ્ય પુરુ થયુ જાણે.
* * *
દેવપ્રયાગનો દશરથાનંદ પર્વત મારી ઉચ્ચતમ સાધનાને પોતાના ગૌરવાંવિત શિખર વડે ઉચ્ચતર બનાવતો હતો. અહર્નિશ ચાલતા મારા ભક્તિ-યગ્ન વડે પુલકિત થતા પ્રેમીજનો મારા અવશેષને પણ શૂન્યતા બક્શતા હતા. કોઇવાર લવ, પથિક, સુરિલી પણ મળવા આવી જતા. શુધ્ધ-સ્વનો સ્વામિ એવો હુ હવે એમને સાક્ષીભાવે નિહાળી શકતો હતો. એમને મારા સાન્નિધ્યમા આનંદ આવતો હતો. હવે તો સાધનાની કક્ષા એવી હતી કે હુ ચાહુ ત્યારે અને ચાહુ એ સ્વરુપે મહત-તત્વ અનુભવી શકતો હતો. શું આ જ મારા અસ્તિત્વનો આખરી પડાવ હતો. જેની જાણ હવે થવાની હતી એની આછેરી-શી ઝલક તો મને વર્શો પહેલા 18 ફેબ્રુઆરીના દિવસે મળી ચૂકી જ હતીને? રેવતી નક્ષત્રના સાત ગ્રહોની યુતિ જે પ્રકાશના પંથને અજવાળતી હતી એનો જ પરિપાક હું છુ ને. શું હું ઇશ્વરનો અવતાર છુ? શુ મારા દ્વારા માનવજાત જે રહસ્ય પામી છે એ જ મારો અવતાર-ઉદ્દેશ્ય હતો? શું કલ્કિ-અવતાર આ જ દેહમા વસે છે? શું હવે માનવજાત એક નવી ઉચાઇ પર પહોચી છે? કદાચ.

* * *
ઘનઘોર વાદળો.
કાજળઘેરી રાત.
શ્યામ રંગે ઉંઘતુ આકાશ.
શીતળતા બક્ષતો ચન્દ્રમા.
શરમના શેરડા પાડતો સુર્ય.
ટમટમતા તારલા.
ઝબકીને ઝાકળવત જીવતી ઉલ્કાઓ.
નવ ગ્રહોથી અનુપમ શોભતી માળા.
ધૂમકેતુઓના ધૂમ્રસેરો નો પડાવ.
મનોહારીણી આકાશગંગાનો ઝગમગતો પટ.
અબજો ટન ઓહિયા કરતા કૃશ્ણ-વિવરો.
શક્તિનો મહાવિસ્ફોટ કરતા શ્વેત-વિવરો.
ગુરુત્વાકર્શણની ચાદરથી બન્ધાયેલુ વિશ્વ.
શૂન્યમા અનુભવાતી સુક્ષ્મ ઉશ્ણતા.
વણજોયેલુ અનુભવાતુ મહત-તત્વ.
અફાટ અને વિરાન એકલતામા અસ્તિત્વનો આભાસ.
દૂર-સુદૂર સમ્ભળાતો ચિર-પરીચિત શાશ્વત શાંતિનો આંતર્નાદ.
હ્રદય વગર અનુભવાતુ આનન્દોર્મિઓનુ દોલન.
મન વગર દેખાતો અસ્તિત્વને ઝમકોરતો સર્વસ્વનો પ્રકાશ.
એક વિશાળ પરપોટા જેવુ દેખાતુ બ્રહ્માંડ.
એને ભેદીને એક સમુદ્રમા ઉઠતી અગનજ્વાળા.
એ અગ્નિશાખાનુ અધોગમન અને ઓમકારના ‘મ’ ધ્વનિનુ શમન.
“અનિક” નામના એક સિધ્ધ, સંત કે અવતારનો ઉદ્ભવ અને ઉદ્દેશ્ય પુર્ણ થતા સ્વગ્રુહે આગમન.

Patel406210322-004

મુક્તક

– શબ્દોના જંગલમા, ઝનૂન થી શોધતો જેને હમેશા,નિરવ આકાશમા, અહર્નિશ પામતો એને હંમેશા. – બહારથી
– આવુ સ્મિત ના રેલાવશો, એ સ્મિત તો જાન લેવા છે,શું કરું પણ, એ જ તો મારા દર્દેદિલની દવા છે.

– યાદોનો ખારો પાટ છે મારા દરિયાવ દિલમા,એજ તો કવિતા રુપી આંસુ પકવે છે મારા જીવનમાં.

– જાય છે એ માર્ગનો પત્તો કદી દેતા નથી અને અજાણ્યા આપણે ક્યાંથી જવુ એ રાહ ઉપર. – બહારથી

– એને રણથી શું લેવા-દેવા, તુ નથી એ હર જગ્યા રણ જ છે ને? – બહારથી

– તારી તડપતનો અધિકારી, તારી માયાનો બંધાણી, તારી હુંફનો બંધાણી, પાગલ પ્રેમી એકલો.