Shri Ramakrushna kathamrut

Sri Sri Thakur’s Teachings from the Gospel of Sri Ramakrishna

*Today’s Page: 583*

MASTER (smiling): *”I can recognize a worshipper of the Formless by looking at his face and eyes. Please dive a little deeper. One doesn’t get the gem by floating on the surface. As for myself, I accept all-the formless God and God with form.”*

The Mārwāri devotees from Burrabazar entered the room and saluted the Master. He began to praise them.

MASTER (to the devotees):”Ah! They are real devotees of God. They visit temples, sing hymns to God, and eat prasad. And the gentleman whom they have made their priest this year is learned in the Bhagavata.”

MĀRWĀRI DEVOTEE: “Who is this ‘I’ that says, ‘O Lord, I am Thy servant?’ ”

MASTER: *”This is the lingasarira, or embodied soul. It consists of manas, buddhi, chitta, and Ahamkāra.”*

DEVOTEE: “Who is the embodied soul?”

MASTER: *”It is the Ātman bound by the eight fetters. And what is the chitta? It is the ‘I-consciousness’ that says, ‘Aha!'”*

DEVOTEE: “Revered sir, what happens after death?”

MASTER: “According to the Gitā, one becomes afterwards what one thinks of at the time of death. King Bharata thought of his deer and became a deer in his next life. Therefore one must practise sādhanā in order to realize God. *If a man thinks of God day and night, he will have the same thought in the hour of death.”*

Māyā hides Knowledge
DEVOTEE: “Why don’t we feel dispassion toward worldly objects?”

MASTER: “Because of māyā. *Through māyā one feels the Real to be the unreal and the unreal to be the Real.* The Real means That which is eternal, the Supreme Brahman; and the unreal means that which is non- eternal, that is to say, the world.”

DEVOTEE: “We read the scriptures. Why is it that we can’t assimilate them?”

MASTER: *”What will one accomplish by mere reading? One needs spiritual practice-austerity. Call on God. What is the use of merely repeating the word ‘siddhi’? One must eat a little of it.*

*’The hand bleeds when it touches a thorny plant. Suppose you bring such a plant and repeat, sitting near it: ‘There! The plant is burning.’ Will that burn the plant? This world is like the thorny plant. Light the fire of Knowledge and with it set the plant ablaze. Only then will it be burnt up.*

*”One must labour a little while at the stage of sādhanā. Then the path becomes easy. Steer the boat around the curves of the river and then let it go with the favourable wind.*

*”As long as you live inside the house of māyā, as long as there exists the cloud of māyā, you do not see the effect of the Sun of Knowledge. Come outside the house of māyā, give up ‘woman and gold’, and then the Sun of Knowledge will destroy ignorance.* A lens cannot burn paper inside the house. If you stand outside, then the rays of the sun fall on the lens and the paper burns. Again, *the lens cannot burn the paper if there is a cloud. The paper burns when the cloud disappears.*

_*Om Namah Sri Bhagavate Ramakrishnaya*_


Shri Ramakrushna kathamrut

Sri Sri Thakur’s Teachings from the Gospel of Sri Ramakrishna

*Today’s Page: 376-377*
*Chapter 18: M. AT DAKSHINESWAR (II)*

MASTER: *”Everything can be achieved through bhakti alone. Those who want the Knowledge of Brahman will certainly achieve that also by following the trail of bhakti.*

*”Can a man blessed with the grace of God ever lack Knowledge?* At Kamarpukur I have seen grain-dealers measuring paddy. As one heap is measured away another heap is pushed forward to be measured. *The Mother supplies the devotees with the ‘heap’ of Knowledge.*

*”After attaining God, one looks on a pundit as mere straw and dust.* Padmalochan said to me: ‘What does it matter if I accompany you to a meeting at the house of a fisherman?2 (2 A reference to Mathur Babu, who belonged to the fisherman caste. The orthodox brahmin refuses to set foot in the house of a fisherman, who belongs to a low caste.) With you I can dine even at the house of a pariah.’

*”Everything can be realized simply through love of God. If one is able to love God, one does not lack anything.* Kartika and Ganesh (3 The two sons of Bhagavati, the Divine Mother.) were seated near Bhagavati, who had a necklace of gems around Her neck. The Divine Mother said to them, ‘I will present this necklace to him who is the first to go around the universe.’ Thereupon Kartika, without losing a moment, set out on the peacock, his carrier. Ganesa, on the other hand, in a leisurely fashion went around the Divine Mother and prostrated himself before Her. He knew that She contained within Herself the entire universe. The Divine Mother was pleased with him and put the necklace around his neck. After a long while Kartika returned and found his brother seated there with the necklace on.

*”Weeping, I prayed to the Mother: ‘O Mother, reveal to me what is contained in the Vedas and the Vedanta. Reveal to me what is in the Purana and the Tantra.’ One by one She has revealed all these to me.*

*”Yes, She has taught me everything. Oh, how many things she has shown me! One day She showed me Śiva and Śakti everywhere. Everywhere I saw the comunion of Śiva and Śakti. Śiva and Śakti existing in all living things-men, animals, trees, plants. I saw them in the communion of all male and female elements.*

*”Another day I was shown heaps of human heads, mountain high. Nothing else existed, and I was seated alone in their midst.*

*”Still another day She showed me an ocean. Taking the form of a salt doll, I was going to measure its depth. While doing this, through the grace of the guru I was turned to stone. Then I saw a ship and at once got into it. The helmsman was the guru.* I hope you pray every day to Satchidananda, who is the Guru. Do you?”

M: “Yes, sir.”

MASTER: “The guru was the helmsman in that boat. I saw that ‘I’ and ‘you’ were two different things. Again I jumped into the ocean, and was changed into a fish. *I found myself swimming joyfully in the Ocean of Satchidananda.*

*”These are all deep mysteries. What can you understand through reasoning? You will realize everything when God Himself teaches you. Then you will not lack any knowledge.”*

_*Om Namah Sri Bhagavate Ramakrishnaya*_


Shri Ramakrushna kathamrut

Sri Sri Thakur’s Teachings from the Gospel of Sri Ramakrishna

*Today’s Page: 417-418*

(To Prankrishna) But there are signs that distinguish the man of Knowledge. Some people think they have Knowledge. *What are the characteristics of Knowledge? A jnani cannot injure anybody. He becomes like a child.* If a steel sword touches the philosopher’s stone, it is transformed into gold. Gold can never cut. *It may seem from the outside that a jnani also has anger or egotism, but in reality he has no such thing.*

*”From a distance a burnt string lying on the ground may look like a real one; but if you come near and blow at it, it disappears altogether. The anger and egotism of a jnani are mere appearances; they are not real.*

*”A child has no attachment. He makes a play house, and if anyone touches it, he will jump about and cry. The next moment he himself will break it. This moment he may be very attached to his cloth. He says: ‘My daddy has given it to me. I won’t part with it.’ But the next moment you can cajole him away from it with a toy. He will go away with you, leaving the cloth behind.*

“These are the characteristics of a jnani. *Perhaps he has many luxuries at home — couch, chairs, paintings, and equipage. But any day he may leave all these and go off to Benares.*

*”According to Vedanta the waking state, too, is unreal.* Once a wood-cutter lay dreaming, when someone woke him up. Greatly annoyed, he said: ‘Why have you disturbed my sleep? I was dreaming that I was a king and the father of seven children. The princes were becoming well versed in letters and military arts. I was secure on my throne and ruled over my subjects. Why have you demolished my world of joy?’ ‘But that was a mere dream’, said the other man. ‘Why should that bother you?’ Fool!’ said the wood-cutter. ‘You don’t understand. My becoming a king in the dream was just as real as is my being a wood-cutter. *If being a wood-cutter is real, then being a king in a dream is real also.'”*

Prankrishna always talked about jnana. Was this why the Master described the state of the jnani? Now he proceeded to describe the state of the vijnani.

MASTER: *”Jnana is the realization of Self through the process of ‘Neti, neti’, ‘Not this, not this’. One goes into samadhi through this process of elimination and realizes the Atman.*

*”But vijnana means Knowledge with a greater fullness. Some have heard of milk, some have seen milk, and some have drunk milk. He who has merely heard of it is ‘ignorant’. He who has seen it is a jnani. But he who has drunk it has vijnana, that is to say, a fuller knowledge of it. After having the vision of God one talks to Him as if He were an intimate relative. That is vijnana.*

“First of all you must discriminate, following the method of ‘Neti, neti’: *’He is not the five elements, nor the sense-organs, nor the mind, nor the intelligence, nor the ego. He is beyond all these cosmic principles.’ You want to climb to the roof; then you must eliminate and leave behind all the steps, one by one. The steps are by no means the roof. But after reaching the roof you find that the steps are made of the same materials — brick, lime, and brick-dust — as the roof. It is the Supreme Brahman that has become the universe and its living beings and the twenty-four cosmic principles. That which is Atman has become the five elements. You may ask why the earth is so hard, if it has come out of Atman? All is possible through the will of God.* Don’t you see that bone and flesh are made from blood and semen? How hard ‘sea-foam’3 becomes! (3 The Master perhaps referred to the cuttle-bone found on the seashore. The popular belief is that it is hardened foam.)

*”After attaining vijnana one can live in the world as well. Then one clearly realizes that God Himself has become the universe and all living beings, that He is not outside the world.*

_*Om Namah Sri Bhagavate Ramakrishnaya*_


ઉનાળો – બંસીધર પટેલ 

ઉનાળો – બંસીધર પટેલ 

ધોમ ધખતા તાપમાં મૃગજળ પણ વિલાઈ ગયું 
મીઠા પાણીની વીરડી ભૂલીને રાહ કશેક અટવાઈ ગઈ 
બળબળતા બપોરમાં જીવતો એક મરણતોલ ખેડૂત 
ધરતીનો સપુત, બની કપૂત, શોધે વિશ્રામ એક નજરે 
પાંદડા વિનાની લતાઓ, પનઘટ વિનાની નાર સમ ભાસે 
ઉજ્જડ વેરાન ધીંગી ધરા દુર ક્ષિતિજ વરસે અગન ગોળા 
ન ભાસે કોઈ અવરજવર, ચારેકોર નિસ્તબ્ધતા વેરાણી

દિલમાં ઉતાપ, અંતર વરસે અનરાધાર, ઉચાટ મનનો 
સુરજ કહે હું જ બળીયો, ન મમ સમ કોઈ અવાર કો જબરું 
વર્તાય કેર કાળો કુદરત તણો , બળિયા સમીપ સહુ લાચાર 
ઉભા છે નિશબ્દ દિશા ગણો, પ્રલયનું ભયંકર રૂપ ભાસે 
ધૂળ રજની રજકણો પણ લપાઈ ગઈ ધરા મહી
જળ ગયું રિસાઈ,દૂર ઉડી છુપાવા ભાગતું 
નયન બીડાઈ ગયા, લોચનીએ અંધારા ઉગતા 

અધમુઓ જીવ હાંફે, મરવાના વાકે હાડપિંજર ફરતું 
જીવજંતુ પણ ખુબ પિસાતા, પ્રાણીજગત નામશેષ 
જીવો જીવસ્ય ભોજનમ, પ્રમુખ મંત્ર ચર-અચર તણો 
ભૂલે ભટકે પણ ના દે કોઈને, કુદરત કદીક કોપિત થઈને


માધુર્ય – ચિરાગ પટેલ જુલાઈ 26, 2016

માધુર્ય – ચિરાગ પટેલ જુલાઈ 26, 2016

આંખોના આયને પડઘાય ચહેરો;
દિલના દ્વારે મનનો પીડતો પહેરો.

ઉર્મિની સંતાકૂકડીમાં પ્રેમ તડપતો;
સમયના આવરણે જીવ વલવલતો.

અમીનજરોનાં મધુર બાણ છૂટતાં;
ઘાયલની સહાયમાં શબ્દો ઉમડતાં.

તારાં હસતાં હોઠો ખીલવે ફૂલડાં;
ભાવ ભર્યાં પ્રેમનાં વેરાય મોતીડાં.

પળના વિરહમાં પળનું અલ્પ લયન;
ભવનાં મેળે જીવનનાં ભવ્ય મિલન.

ઋતુઓનાં અવિરત રાસની રમઝટ;
પ્રેમ પામે દ્વંદ્વોનાં અતુલિત આખેટ.

હૈયું ઠારે એવાં સખ્યનાં ચિત્રપટ;
“રોશની” “દીપ”માં અવિરત પ્રગટ.


દેવી ભાગવતનો એક અંશ

(દેવી ભાગવતનો એક અંશ જેમાં નિશુમ્ભાસુર મા અંબાને ઉદ્દેશીને જે સંવાદ કહે છે એ )

હે કમનીય નેત્રોવાળી સુન્દરી, કામ વીહ્વળ થયેલો હું તારા ગુલાબની પંખુડી સમાન રસીલા અધરોને ચુમવા આતુર છું.
હે સુન્દર મધ્યભાગવાળી, તારા પુષ્ટ સ્તનયુગ્મ પોતાના ભારથી જ લચી પડેલાં છે.
હે સુન્દર નીતમ્બવાળી સ્ત્રી, હું તારી કંચુકીની ઈર્ષ્યા કરું છું, કે જે મારો તારા સ્તનોને ચુમવાનો અધીકાર છીનવી રહી છે.
હે આકર્ષક નાભીપ્રદેશ ધરાવતી સુન્દરી, હું તારા કટીવસ્ત્રને મારો શત્રુ માનું છું. કેમ કે એ તારી કમળસમાન યોની પર શોભીત ભ્રમર સમાન તલબીન્દુને મારાથી છુપાવી રાખે છે.
હે હાથીની સુંઢ સમાન સુન્દર સાથળવાળી સ્ત્રી, હું તારા આશ્લેષને ઝંખું છું.

હે મૈથુનને પ્રીય માનનારી, હું તને કામક્રીડામાં જીતીને સુખશૈયામાં થાકેલી કરી દઈશ. તને હું નખથી લાલ શરીરવાળી, દાંતથી ખંડીત નીચલા હોઠવાળી, પરસેવાથી પલળેલી અને ઢીલા શરીરવાળી કરી દઈશ. તારા પાદપ્રહારથી આસોપાલવ જેવા મને નવપલ્લવીત કરી દે. બોલસરી વૃક્ષ જેવા મને તારા મુખથી મદીરાનો છંટકાવ કરીને આનન્દીત કર.


Gospel of shri Ramakrushna paramahansa

Sri Sri Thakur’s Teachings from the Gospel of Sri Ramakrishna

*Today’s Page: 362-363*
*Chapter 17: M. AT DAKSHINESWAR (I)*

It was evening. The Master was sitting on the floor of this room with the devotees. He was talking to them about yoga and the six centes. These are described in the Śiva Samhita.

MASTER:”Ida, Pingala, and Sushumna are the three principal nerves. All the lotuses are located in the Sushumna. They are formed of Consciousness, like a tree made of wax-the branches, twigs, fruits, and so forth all of wax. The Kundalini lies in the lotus of the Muladhara. That lotus has four petals. *The Primordial Energy resides in all bodies as the Kundalini. She is like a sleeping snake coiled up- ‘of the form of a sleeping snake, having the Muladhara for Her abode’.*

(To M.) *The Kundalini is speedily awakened if one follows the path of bhakti. God cannot be seen unless She is awakened.* Sing earnestly and secretly in solitude:

_Waken, O Mother! O Kundalini, whose nature is Bliss Eternal!_
_Thou art the serpent coiled in sleep, in the lotus of the Muladhara._

*”Ramprasad achieved perfection through singing. One obtains the vision of God if one sings with yearning heart.”*

M: “Grief and distress of mind disappear if one has these experiences but once.”

MASTER: “That is true. Distress of mind disappears for ever. I shall tell you a few things about yoga. But you see, the mother bird doesn’t break the shell until the chick inside the egg is matured. The egg is hatched in the fullness of time. It is necessary to practise some spiritual discipline. *The guru no doubt does everything for the disciple; but at the end he makes the disciple work a little himself.* When cutting down a big tree, a man cuts almost through the trunk; then he stands aside for a moment, and the tree falls down with a crash.

“The farmer brings water to his field through a canal from the river. He stands aside when only a little digging remains to be done to connect the field with the water. Then the earth becomes soaked and falls of itself, and the water of the river pours into the canal in torrents.

*”A man is able to see God as soon as he gets rid of ego and other limitations. He sees God as soon as he is free from such feelings as ‘I am a scholar’, ‘I am the son of such and such a person’, ‘I am wealthy’, ‘I am honourable’, and so forth.*

” ‘God alone is real and all else unreal; the world is illusory’ – that is discrimination. *One cannot assimilate spiritual instruction without discrimination.*

*”Through the practice of spiritual discipline one attains perfection, by the grace of God. But one must also labour a little. Then one sees God and enjoys bliss.* If a man hears that a jar filled with gold is buried at a certain place, he rushes there and begins to dig. He sweats as he goes on digging. After much digging he feels the spade strike something. Then he throws away the spade and looks for the jar. At the sight of the jar he dances for joy. Then he takes up the jar and pours out the gold coins. He takes them into his hand, counts them, and feels the ecstasy of joy. Vision-touch-enjoyment. Isn’t it so?”

_*Om Namah Sri Bhagavate Ramakrishnaya*_


Gospel of shri Ramakrushna paramahansa

Sri Sri Thakur’s Teachings from the Gospel of Sri Ramakrishna

*Today’s Page: 236-237*

It was about five o’clock in the afternoon. Sri Ramakrishna was sitting on the steps of his verandah. Hazra, Rakhal, and M. were near him. Hazra had the attitude of a Vedantist: “I am He.”

MASTER (to Hazra): *”Yes, all one’s confusion comes to an end if one only realizes that it is God who manifests Himself as the atheist and the believer, the good and the bad, the real and the unreal; that it is He who is present in waking and in sleep; and that He is beyond all these.*

“There was a farmer to whom an only son was born when he was rather advanced in age. As the child grew up, his parents became very fond of him. One day the farmer was out working in the fields, when a neighbour told him that his son was dangerously ill-indeed, at the point of death. Returning home he found the boy dead. His wife wept bitterly, but his own eyes remained dry. Sadly the wife said to her neighbours, ‘Such a son has passed away, and he hasn’t even one tear to shed!’ After a long while the farmer said to his wife: ‘Do you know why I am not crying? Last night I dreamt I had become a king, and the father of seven princes. These princes were beautiful as well as virtuous. They grew in stature and acquired wisdom and knowledge in the various arts. Suddenly I woke up. Now I have been wondering whether I should weep for those seven children or this one boy.’ *To the jnanis the waking state is no more real than the dream state.*

*”God alone is the Doer. Everything happens by His will.”*

HAZRA: “But it is very difficult to understand that. Take the case of the sadhu of Bhukailas. How people tortured him and; in a way, killed him! They had found him in samadhi. First they buried him, then they put him under water, and then they branded him with a hot iron. Thus they brought him back to consciousness of the world. But in the end the sadhu died as a result of these tortures. He undoubtedly suffered at the hands of men, though, as you say, he died by the will of God.”

MASTER: *”Man must reap the fruit of his own karma. But as far as the death of that holy man is concerned, it was brought about by the will of God.* The kavirajs prepare Makaradhwaja6 _(An Indian medicine made of mercury and sulphur, in the preparation of which gold acts as a catalytic agent.)_ in a bottle. The bottle is covered with clay and heated in the fire. The gold inside the bottle melts and combines with the other ingredients, and the medicine is made. Then the physicians break the bottle carefully and take out the medicine. *When the medicine is made, what difference does it make whether the bottle is preserved or broken? So people think that the holy man was killed. But perhaps his inner stuff had been made. After the realization of God, what difference does it make whether the body lives or dies?*

“The sadhu of Bhukailas was in samadhi. There are many kinds of samadhi. My own spiritual experiences tally with the words I heard from a sadhu of Hrishikesh. *Sometimes I feel the rising of the spiritual current inside me, as though it were the creeping of an ant. Sometimes it feels like the movement of a monkey jumping from one branch to another. Again, sometimes it feels like a fish swimming in water. Only he who experiences it knows what it is like. In samadhi one forgets the world. When the mind comes down a little, I say to the Divine Mother: ‘Mother, please cure me of this. I want to talk to people.’*

*”None but the Isvarakotis can return to the plane of relative consciousness after attaining samadhi. Some ordinary men attain samadhi through spiritual discipline; but they do not come back. But when God Himself is born as a man, as an Incarnation, holding in His hand the key to others’ liberation, then for the welfare of humanity the Incarnation returns from samadhi to consciousness of the world.”*

*M. (to himself): “Does the Master hold in his hand the key to man’s liberation?”*

_*Om Namah Sri Bhagavate Ramakrishnaya*_


ભારતીયતા – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 06, 2017

ભારતીયતા – ચિરાગ પટેલ ઑગસ્ટ 06, 2017

મૂળ ઈંગ્લીશ લેખનો આ અનુવાદ હું જુ.કાકાના સૂચનથી લખી રહ્યો છું. મૂળ લેખ: (

ડિસેમ્બરની હાડ કકડાવતી ઠંડીના પહેલા અઠવાડિયાની આ વાત છે. હું ઑફિસના કૅફેટેરિયામાં બીજા બે ચીની મૂળના સહકર્મચારીઓ જોડે બેઠો હતો.અમે ભારતીય અને ચીની સંસ્કૃતિઓ વિષે ચર્ચા કરી રહ્યા હતાં. અમારી ચર્ચા ખાણીપીણી, પોષાક, ભાષા, ભૌગોલિક વિષમતાઓ વગેરે વિષે હતી. એકાએક મારી સહકર્મચારીએ તેની વળાંકમય કાળી આંખોમાં ઉત્સુકતા પહેરી મને પ્રશ્ન કયો, “ભારતીય હોવું એટલે શું? ભારતીય હોવાની ઓળખ કઈ?” એક-બે સેકન્ડ હું ઓઝપાઈ ગયો અને મારી અંદરથી ઉત્તર નીકળી આવ્યો, “અરે, હા, એ તો મારો ધર્મ!”

આ એક નાના વાક્યે મારી અંદર વિચારોનો સમુદ્ર ઘૂઘવતો કરી દીધો! હું વિચારોના વમળમાં ખોવાતો રહ્યો. હવે મારી પેન (અર્થાત કીબોર્ડ) સાથ આપે રહી છે; એટલે, તમારા શાંત મનસરોવરમાં હું કાંકરીચાળો કરી રહ્યો છું.

આજે સમગ્ર વિશ્વ જેને “ઇન્ડિયા” તરીકે ઓળખે છે એ મૂળ ગ્રીક શબ્દ “ઇન્ડસ” પરથી બન્યો છે. “ઇન્ડસ” મૂળે પર્શિયન (ફારસી) શબ્દ “હિન્દુ” પરથી આવ્યો છે. “હિન્દુ” શબ્દ પણ “સિંધુ”નો અપભ્રંશ છે. સિંધુ મૂલતઃ એક નદી છે જે અરેબિક/ફારસી પ્રદેશની નજીક છે. સંસ્કૃતમાં સિંધુનો અર્થ સમુદ્ર છે. સિંધુ સાચે જ સમુદ્ર સમાન નદી હતી! ફારસી લોકોએ સિંધુ નદીની આસપાસ વસનારા લોકો માટે “હિન્દૂ” શબ્દ પ્રયોજવાનું શરુ કર્યું. અર્થાત, “ઇન્ડસ” કે “હિન્દૂ” શબ્દમાં ભૌગોલિક સંદર્ભ રહેલો છે. અમુક અરેબિક લોકો “હિન્દુસ્તાન” શબ્દ વાપરે છે, જેનો અર્થ છે – હિંદુઓને રહેવાનું સ્થાન કે પ્રદેશ.

બ્રિટિશરોએ “હિન્દુ” શબ્દ અનેક સંપ્રદાયોને એક છત્ર હેઠળ સંબોધવાના પ્રયાસ રૂપે પ્રયોજવાનું શરુ કર્યું. એથી, “હિન્દુ” શબ્દ ધર્મનો સૂચક બન્યો, જે કંઈક અંશે “ઇન્ડિયા” માટે પણ કહી શકાય. સ્થાનિક લોકોએ પણ પોતાને મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓથી અલગ ઓળખ સમા “હિન્દુ” શબ્દને ધર્મના નામ તરીકે અપનાવી લીધો!
આ બધાં જ નામ પરપ્રાંતિય કે પશ્ચિમે આપેલા છે.તો પછી, સ્થાનિક લોકો પોતાના પ્રદેશને કયા નામે સંબોધે છે? ભરત નામના રાજાએ પૌરાણિક સમયમાં જે પ્રદેશને પોતાના આધિપત્ય હેઠળ રાખ્યો હતો એને “ભારત” તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો. એટલે જેને વિશ્વ “ઇન્ડિયા” કહે છે એનું પોતિકું નામ “ભારત” છે. ભારતનો સંસ્કૃત ભાષામાં અર્થ છે – એવો પ્રદેશ કે જેના રહેવાસીઓ બ્રહ્મવિદ્યાના ઉપાસક છે. એટલે, ભારત નામ ધાર્મિક ઓળખના ઓઠા વગર આધ્યાત્મિક સંદર્ભ પણ ધરાવે છે!

26 જાન્યુઆરી 1950થી અમલમાં આવેલા ભારતીય બંધારણ પ્રમાણે ભારતના બે નામ માન્ય રાખવામાં આવ્યા છે, 1) ભારત 2) republic of India (રિપબ્લિક ઑફ ઇન્ડિયા). આધુનિક ભારતમાં, જે લોકો પોતાને બિનસાંપ્રદાયિક ગણાવે છે તેઓ ઇન્ડિયા કે હિન્દુસ્તાન બોલવામાં ગર્વ અનુભવે છે. પરંતુ, બંને શબ્દો વિદેશી છે અને સંપ્રદાયિકતાના ઉદ્દબોધક છે! હવે નામ કરતા એના વિશેષણ તરીકેના સ્વરૂપનો વિચાર કરીએ જે વધુ અઘરું છે.

ભારત એ પૃથ્વી પર અવતરેલી અપ્સરાનું ભૌગોલિક રૂપ છે, પ્રકૃતિએ પૃથ્વી પર કંડારેલી કવિતા છે! સુરાહીદાર ડોક, વિશાળ પુષ્ટ છાતી, લાંબા પગ, આલિંગન આપવા તત્પર ખુલ્લા હાથ! ધરતીમા પર આ સુંદરીને 29 રાજ્ય અને 7 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વિભાજીત કરવામાં આવી છે. આ સુંદરી 22 ભાષાઓ સંવિધાનિકરૂપે જાણે છે. મોટાભાગના રાજ્યોને પોતાની અલગ પ્રાદેશિક ભાષા, અલગ સાંસ્કૃતિક વારસો, અલગ વેશભૂષા, અલગ ખાણીપીણી, અલગ ઝાડપાન, અલગ પ્રાણીઓ, અલગ ભૌગોલિક પ્રકાર, અને અલગ પ્રાદેશિક તહેવાર છે. ઘણાં રાજ્યોને પોતાના આગવા કૅલેન્ડર પણ છે. બે પાડોશી રાજ્યોના લોકો એકબીજા સાથે વાત કરે તો આપણે એમની વચ્ચેની સમાન બાબતો કરતા અસમાન બાબતો વધુ અનુભવીએ. એવું લાગે કે જાણે બે અલગ રાષ્ટ્રના તેઓ રહેવાસી છે! તેમની આગવી પ્રાદેશિક નૃત્ય પરંપરા, અલગ વાસ્તુકળા , અને અલગ મૂર્તિકલાની શૈલી છે.

એક પરધર્મી કે વિદેશી માટે આટલી બધી વિવિધતાઓમાં એકતા શોધી ભારતીય હોવાના સામાન્ય લક્ષણ તારવવા માથાનો દુઃખાવો છે! દરેક ભારતીય એક ભાષાને માતૃભાષા કહે છે? ના. દરેક ભારતીયના એક પરંપરાગત વસ્ત્ર/પરિધાન છે? ના. દરેક ભારતીય એકસમાન ભોજન કરે છે? ના. દરેક ભારતીય એક ધર્મમાં માને છે? ના. દરેક ભારતીય એકસમાન દેખાવ ધરાવે છે? કદાચ! દરેક ભારતીય એકસમાન સંસ્કૃતિક સંદર્ભ પાળે છે? કદાચ! દરેક ભારતીય પરપ્રાંતીય વસાહતીઓ પ્રત્યે સહિષ્ણુ છે? હું “હા” કહેવા માંગુ છું પણ “મોટેથી ના”! દરેક ભારતીય એકસમાન લિપિમાં તેમની જુદી-જુદી ભાષાઓ લખે છે? નાઆ આ આ। ..!

તો પછી આપણે ભારત નામની દૈવિક અંશ ધરાવતી સૌંદર્યમૂર્તિ વિષે પહેલાં વાત કરી એનું શું? તો ચાલો, આપણે દરેક ભારતીયને પૃથક જાતિ, ધર્મ, લિંગ અને આર્થિક સ્થિતિ છતાંય એકસૂત્રે સાંકળતા તત્વ વિષે વિચાર કરીએ!

દરેક ભારતીય એક રાષ્ટ્રીય ભાષા હિન્દી અને બ્રિટિશ પરંપરા સમાન ઈંગ્લીશ ભાષા બોલે કે સમજે છે. દરેક ભારતીય એક બંધારણનું પાલન કરે છે. દરેક ભારતીય ભગવદ્ ગીતાને પવિત્ર ગ્રંથ માની સન્માન આપે છે. દરેક ભારતીય ગંગા નદીને પવિત્ર માને છે. દરેક ભારતીય હિમાલયને સન્માનીય સ્થળ અને કૈલાશ પર્વતને પવિત્ર ધામ માને છે. દરેક ભારતીય દૈનિક ખાણામાં મસાલા વાપરતો હોય છે. દરેક ભારતીય આયુર્વેદિક કે દેશી ઉપચાર પદ્ધતિમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે. દરેક ભારતીય અમિતાભ બચ્ચન, રજનીકાંત અને સચિન તેંડુલકરને ઓળખે છે. દરેક ભારતીય ગાંધીબાપુને રાષ્ટ્રપિતા અને સ્વતંત્રતાના માર્ગદર્શક માને છે. દરેક ભારતીય ભ્રષ્ટાચારને અનિવાર્ય દુષણ માને છે. દરેક ભારતીયની વિશેષ સ્થળોના પ્રવાસની એક યાદી તૈયાર હોય છે. દરેક ભારતીય ભારતને વિશ્વમાં પહેલા સ્થાનનું રાષ્ટ્ર જોવા માંગે છે. દરેક ભારતીયને જીવન વિશેનું (દોઢ) ડહાપણ હોય છે અને બીજાને એ છૂટથી લ્હાણી કરવામાં માને છે! દરેક ભારતીય યોગ અને પ્રાણાયામ થોડા અંશે જાણે છે અને અજાણપણે અમલમાં પણ મૂકે છે. દરેક ભારતીય સંસ્કૃત ભાષાને પોતાની માતૃભાષાનું મૂળ માને છે.

જાણીતા પૌરાણિક ઈતિહાસ પ્રમાણે, ભારત નામની એક ભૌગોલિક ભૂમિની પરિકલ્પના દરેક ભારતીય માનસમાં રહી છે. 33 કોટિ દેવી-દેવતાઓમાં માનવા છતાં દરેક ભારતીય એક પરમ તત્વમા માને છે; અને દરેક દેવી/દેવતાને એ પરમ તત્વનું એક સાકાર સ્વરૂપ માને છે. વળી, એ દરેક દેવી/દેવતાનો પંથ અંતે તો એ પરમ સત્ય સુધી પહોંચાડી મુક્તિ/મોક્ષ/નિર્વાણની પ્રાપ્તિ કરાવે છે એવું દરેક ભારતીય જાણે-અજાણે માને છે. દરેક ભારતીય ઋગ્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ, અથર્વવેદ રૂપી ચાર વેદો પ્રત્યે અનન્ય ભક્તિભાવ ધરાવે છે. દરેક ભારતીય ભગવદ્દ ગીતાને ધાર્મિક, આધ્યાત્મિક અને દૈનિક પ્રવૃત્તિનો માર્ગદર્શક ગ્રંથ માને છે. આધ્યાત્મિકતાનું પ્રતીક કમળ એ રાષ્ટ્રીય પુષ્પ છે. મોર અને વાઘ રાષ્ટ્રીયતાના પ્રતીક અને ગૌરવ છે. આ દરેક પ્રતિકો ભારતીયોને સાંકળે છે. ગીતામાં કહ્યા મુજબ – सूत्रे मणिगणा इव એક માળામાં પરોવાયેલાં મણકાં સમ!

વૈદિક પરંપરા અને સનાતન ધર્મ પ્રમાણેનું જીવન નિર્વહન જ ભારતીય હોવાની આગવી અને એક ઓળખ છે એ સત્ય શું આપણે નકારી શકીશું? અલગ ધર્મ પાળતાં દરેક ભારતીયો શું આ સત્ય સ્વીકારશે?


Datacenter tiering

Datacenter tiering

Tier 1:
– 99.671% uptime
– annual 28.8 hrs downtime
– full shutdown for preventive maintenance

Tier 2:
– 99.741% uptime
– annual downtime of 22 hrs
– some redundancy with single path for power, requiring shutdown for preventive maintenance

Tier 3:
– 99.982% uptime
– annual 1.6 hrs downtime
– sufficient redundancy to allow planned maintenance
– at least 13.2 KV power

Tier 4:
– 99.995% uptime
– annual downtime of 0.4 hrs
– multiple paths to power and AC and designed to handle worst case scenario with no critical impact
– at least 26.2 KV power