ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૬ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૬ – ચિરાગ પટેલ (Originally published at http://webgurjari.in/2018/03/30/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_6/) पू. ३.१३.६ (२३८) तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम् ॥ જેમ કુશળ શિલ્પી સારી રીતે ચાલવા ચક્રને ગોળાઈ પ્રદાન કરે છે એમ પાર કરવા સમર્થ સાધક બુદ્ધિથી વિવેક પ્રાપ્ત કરવા પ્રયાસ કરે अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૫ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૫ – ચિરાગ પટેલ (originally published at: http://webgurjari.in/2018/03/02/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_5/) पू. २.८.५ (१९८) इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः । इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ સામના સાધકોએ, ગાવા યોગ્ય બૃહદ સામની સ્તુતિઓથી ઇન્દ્રને પ્રસન્ન કર્યા. એ જ રીતે યાજ્ઞિકોએ મંત્રોચ્ચારણ દ્વારા ઇન્દ્રની પ્રાર્થના કરી છે. આ શ્લોકમાં “ગાવા યોગ્ય બૃહદ સામ”નો ઉલ્લેખ છે. સામવેદનો ઉલ્લેખ ગાઈ શકાય अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૪ – ચિરાગ પટેલ

(originally published at http://webgurjari.in/2018/02/02/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_4/) ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૪ – ચિરાગ પટેલ પૂ. ૨.૭.૩ (૧૭૭) દોષો આગાદ્ બૃહદ્ગાય દ્યુમદ્ગામન્નાથર્વણ । સ્તુહિ દેવંસવિતારમ્ ॥ હે પ્રકાશમાર્ગના પ્રવાસી, અથર્વવેદીય બ્રાહ્મણ, બૃહત નામના સ્તોતા! યજ્ઞકાર્યના દોષોને ધોવા માટે સવિતા દેવનું સ્તવન કરો! આ શ્લોકમાં ત્રણ વિષયોને સંબોધવામાં આવ્યા છે. ઘણીવાર આપણે વાંચીએ કે સાંભળીએ છીએ કે अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – 3 – ચિરાગ પટેલ

(Originally published at http://webgurjari.in/2017/12/26/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_3/) ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – 3 – ચિરાગ પટેલ   પૂ. ૨.૧.૩ (૧૧૭) ગાવ ઉપ વદાવટે મહી યજ્ઞસ્ય રપ્સુદા । ઉભા કર્ણા હિરણ્યયા ॥ સૂર્યકિરણો યજ્ઞ માટે આવે, એ પૃથ્વીને યજ્ઞિયરૂપ પ્રદાન કરનારા છે જેના બંને છેડા ચમકીલા છે. આ શ્લોકમાં પૃથ્વીના બંને છેડા ચમકીલા હોવાનો ઉલ્લેખ છે. પૃથ્વીના अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૨ – ચિરાગ પટેલ

(originally published at http://webgurjari.in/2017/11/28/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_2/) ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૨ – ચિરાગ પટેલ પૂ.1.3.7 (1.27) આ અગ્નિ, દ્યુલોકથી પૃથ્વી સુધી વસેલા જીવોના પાલનહાર છે.એ જળને રૂપ અને ગતિ આપવા સમર્થ છે. આ શ્લોકનાં બંને અવલોકનો સામાન્ય છે અને અસામાન્ય પણ! વનસ્પતિ સૃષ્ટિ માટે સૂર્ય અનિવાર્ય છે, તો પ્રાણીઓ માટે પણ સૂર્ય અનિવાર્ય છે. अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧ – ચિરાગ પટેલ (originally published at http://webgurjari.in/2017/10/24/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_1/) ગીતામાં કૃષ્ણ પોતાની વિભૂતિઓના વર્ણનમાં કહે છે કે, वेदानां सामवेदोऽस्मि (૧૦.૨૨). ચારેય વેદોમાં પ્રમુખ તો ઋગ્વેદ છે, પરંતુ એનો સાર જેને ગાઈ શકાય એવા ગીત સ્વરૂપે સામવેદમાં છે. આપણે આ લેખમાળાની શરૂઆત સામવેદરૂપી રત્નથી કરીશું. સહુપ્રથમ પૂર્વાર્ચિક નામે સંગ્રહિત છ અધ્યાય अतिरिक्त Read More