વીશ્વ ગુર્જરી

    I express my sincere thanks to Ms. Witherspoon - teacher of my grandson Jay for giving his textbook for reference and use here. I hope , the information will be useful to educationists in Gujarat in regard to design of textbook for kids. 

——————————————————-

    આ લેખ કોઈ વાર્તા જે નીબંધ નથી. માત્ર અમેરીકાની એક મ્યુનીસીપલ શાળાના વીજ્ઞાનના  પાઠ્યપુસ્તક વીશે ઉપરછલ્લી માહીતી આપવા પ્રયત્ન કર્યો છે.

મુખપૃષ્ઠ

આખા પુસ્તકમાં છ એકમ છે. પહેલા એકમની વીગતવાર અનુક્રમણીકા નીચે મુજબ છે.

અનુક્રમણીકા

એકમ - A જીવ વીજ્ઞાન - સજીવોની સૃષ્ટી ; પાનાં - 112

પ્રકરણ-1 સજીવોનું વર્ગીકરણ

• પાઠ -1 વૈજ્ઞાનીકો સજીવોનું વર્ગીકરણ શી રીતે કરતા હોય છે?
• પાઠ -2  પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ શી રીતે કરાય છે?
• પાઠ -3 વનસ્પતીનું વર્ગી કરણ શી રીતે કરાય છે?
• વીશેષ વાંચન
  • વર્ગીકરણનો ઈતીહાસ
  • એક જીવ વીજ્ઞાનીનું ચરીત્ર
  • ઘર/ શાળા માટે વીશેષ પ્રવૃત્તી
• પ્રકરણ - 1  નો સાર  અને કસોટી માટેની તૈયારી

પ્રકરણ - 2  પ્રાણીઓનો વીકાસ અને પર્યાવરણ સાથે એમનું અનુકુલન

• પાઠ -1  પ્રાણીઓની પાયાની જરુરીયાતો શું છે?
• પાઠ - 2 પ્રાણીઓનાં શરીર તેમની જરુરીયાત સંતોષવા શી રીતે કામ કરે છે?
• પાઠ -3 પ્રાણીઓની વર્તણુંક એમની જરુરીયાતો સંતોષવા કામમાં આવે છે?
• વીશેષ વાંચન
  • વીજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીમાં પ્રાણીઓ - રોબોટીક્સમાં
  • વૈજ્ઞાનીક પરીચય
  • ઘર / શાળા માટે  વીશેષ પ્રવૃત્તી
• પ્રકરણ - 2   નો સાર  અને કસોટી માટેની તૈયારી

પ્રકરણ -  3  વનસ્પતીનો વીકાસ અને પર્યાવરણ સાથે એમનું અનુકુલન

• પાઠ -1  વનસ્પતીને જીવવા માટે શું જોઈએ?
• પાઠ -2  પાંદડાં, થડ અને મુળ વનસ્પતીને જીવવા શું મદદ કરે છે?
• પાઠ -3 વનસ્પતીમાં શી રીતે નવો જીવ તૈયાર થાય છે?
• વીશેષ વાંચન
  • વીજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીમાં વનસ્પતી - હાઈબ્રીડ અને નવી જાતનાં ફળો/ અનાજ
  • વૈજ્ઞાનીક પરીચય
  • ઘર / શાળા માટે  વીશેષ પ્રવૃત્તી
•  પ્રકરણ - 3   નો સાર  અને કસોટી માટેની તૈયારી 

પ્રકરણ -4 માણસના શરીરની રચના

• પાઠ -1 હાડપીંજર અને સ્નાયુઓનું કામ \
• પાઠ- 2 શ્વસન અને રુધીરાભીસરણ તંત્ર શી રીતે કામ કરે છે?
• પાઠ -3 પાચન અને મજ્જા તંત્ર શી રીતે કામ કરે છે?
• વીશેષ વાંચન
  • વીજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી - તબીબી કામમાં ટેક્નોલોજીની મદદ, એઢેસીવનો ઉપયોગ
  • વૈજ્ઞાનીક પરીચય
  • ઘર / શાળા માટે  વીશેષ પ્રવૃત્તી
•  પ્રકરણ - 2   નો સાર  અને કસોટી માટેની તૈયારી 

યુનીટ - A  ના આધાર પર પ્રોજેક્ટ કરવા માટે સુચનો

બાકીના એકમોનાં શીર્ષક નીચે મુજબ છે -

યુનીટ -  B જીવ વીજ્ઞાન - પર્યાવરણ - ઈકો સીસ્ટમ :  પાનાં - 96

યુનીટ -  C પૃથ્વીનું વીજ્ઞાન - દુનીયાની સપાટી :  પાનાં - 80

યુનીટ -  D પૃથ્વી વીજ્ઞાન- પૃથ્વી/અવકાશમાં પેટર્ન : પાનાં- 88

યુનીટ -  E ભૌતીક વીજ્ઞાન - દ્રવ્ય અને શક્તી :  પાનાં - 120

યુનીટ -  F ભૌતીક વીજ્ઞાન -  બળ અને ગતી :  પાનાં - 64

સંદર્ભ  : પાનાં - 64   

• વીજ્ઞાન હેન્ડબુક -  વૈજ્ઞાનીક સાધનો અને તેમનો વપરાશ
• આરોગ્ય હેન્ડબુક - આરોગ્યને લગતી માહીતી

પુસ્તકના કુલ પાનાં  :    624

હવે માત્ર એક જ પ્રકરણ વાંચો … 

……………………………..

અને વીજ્ઞાનની પધ્ધતી સમજાવતી, નાનકડી હેન્ડબુકમાં નીચે મુજબ જેવી સામાન્ય સુચનાઓ પણ હોય છે ..

     દરેક બાળકને આ અને આવા બીજા ચારેક પુસ્તકો કોઈ કીમત વગર આપવામાં આવે છે. પુસ્તકો શાળામાં જ રાખવામાં  આવે છે; જેથી લાવવા લઈ જવામાં તેની હાલત ખરાબ ન થઈ જાય. બીજા વર્ષે આ જ પુસ્તકો વર્ગમાં આવતા નવા વીદ્યાર્થીઓ વાપરે છે. આખી પધ્ધતી બાળકની જ્ઞાન માટેની કુતુહલવૃત્તીને  ઉત્તેજન આપે, વીશેષ વાંચન કરવા પ્રેરે, પ્રયોગશીલતાને ઉજાગર કરે, પ્રશ્નો પુછવા અને જવાબ શોધવા પ્રેરે તે રીતે બનાવેલી હોય છે. હજારમાં એક પ્રતીભાશાળી બાળક આનો પુરો લાભ લે અને જ્ઞાન/ વીજ્ઞાનમાં પોતાનું આગવું પ્રદાન કરવા શક્તીમાન બને એ રીતે એને તૈયાર કરવું, એ આવાં પુસ્તકોનો આશય છે- એ હકીકત ઉડીને આંખે વળગે છે. પુસ્તક હાથમાં લેતાં જ કોઈને પણ ગમી જાય એવું, વાંચવા   પ્રેરે એવું હોય છે. અહીંના ઉત્પાદન ખર્ચને ધ્યાનમાં લેતાં પુસ્તકોના આખ સેટની કીમ્મત 200 -300 ડોલરથી ઓછી નહીં જ હોય.

    ખાનગી શાળાઓમાં વપરાતા પુસ્તકો તો આનાથી પણ વધારે વૈવીધ્યવાળા અને અલબત્ત મોંઘા હોય છે.