કોણ પહેલું? – – ચિરાગ પટેલ Dec 10, 2019

કોણ પહેલું? – – ચિરાગ પટેલ Dec 10, 2019 મનુષ્ય પહેલાં વાનર હતો. વાનર પહેલાં મહાકાય પ્રાણીઓ જેવા કે ડાયનૉસૉર હતાં. પ્રાણીઓ પહેલાં વનસ્પતિ હતી. વનસ્પતિ પહેલાં ફૂગ અને લીલ હતી. ફૂગ અને લીલ પહેલાં બૅક્ટેરિયા હતાં. બૅક્ટેરિયા પહેલાં વાયરસ હતાં. વાયરસ પહેલાં સમુદ્ર હતો. સમુદ્ર પહેલાં લાવા હતો. લાવા પહેલાં સૂર્ય હતો. સૂર્ય પહેલાં अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૨ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૨ – ચિરાગ પટેલ पू.पा. ५.९.११ (५६४) अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुँरिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते । सिन्धोरुछ्वासे पतयन्तमुक्षणँहिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते॥ સ્તોત્ર સોમરસને ગાયના દૂધમાં વિશિષ્ટ રીતે મેળવે છે જેનો સ્વાદ દેવગણ લે છે. એ સોમમાં ગાયનું ઘી અને મધનું મિશ્રણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નદીના પાણીમાં રહેલા સોમને સુવર્ણથી શુદ્ધ કરીને अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : પ્રણવ અને ચાર મૂળભૂત બળ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : પ્રણવ અને ચાર મૂળભૂત બળ – ચિરાગ પટેલ નારદપરિવ્રાજક ઉપનિષદમાં વિવિધ શ્લોકના સમૂહને ઉપદેશ તરીકે પ્રસ્તુત કર્યાં છે. એમાંથી આઠમા ઉપદેશમાં કંઈક એવું કહેવાયું છે, જે લગભગ 100-150 વર્ષો પહેલાં આપણે પ્રથમવાર આધુનિક વિજ્ઞાન અને વિશેષતઃ ક્વૉન્ટમ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં  જાણ્યું! સહુપ્રથમ આઠમા ઉપદેશના એ શ્લોક અને એમના અર્થ જોઈએ. अथ हैनं अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૧ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૧ – ચિરાગ પટેલ (originally published at: http://webgurjari.in/2018/10/12/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_11/) पू.प. ५.४.८(४८४) पवमानो अजीजनद्दिवश्चित्रं न तन्यतुम् । ज्योतिर्वैश्वानरं बृहत् ॥ પવિત્ર થયા પશ્ચાત સોમરસે દિવ્યલોકમાં સ્થિત દરેકને પ્રકાશિત કરવા સમર્થ મહાન વૈશ્વાનર જ્યોતિને વીજળી સમાન પ્રગટ કરી. અમહીયુ આઙ્ગિરસ ઋષિનો આ શ્લોક સોમરસને પીવાથી થતી અસરને જણાવતો હોય એવું લાગે છે. સોમરસ अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૦ – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૦ – ચિરાગ પટેલ (originally published at http://webgurjari.in/2018/09/14/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_9-2/) पू.ऐ. ४.२९.७ (३९७) अपामीवामप स्त्रिधमप सेधत दुर्मतिम् । आदित्यासो युयोतना नो अँहसः ॥ હે સૂર્ય! અમને રોગો, શત્રુઓ, પાપો અને દુર્મતિના દુર્પ્રભાવથી દૂર રાખો. આ શ્લોકમાં ઋષિ ઈરિમ્બિઠિ કાણ્વ સૂર્યને રોગ દૂર કરવા માટે પ્રાર્થના કરે છે. સૂર્યના કિરણો વડે અનેક अतिरिक्त Read More

અભિવ્યક્તિ – ચિરાગ પટેલ Feb 14, 2003

અભિવ્યક્તિ – ચિરાગ પટેલ Feb 14, 2003 વાસંતી વાયરાં વાયાં છે અંતરમાં આજે, પ્રેમની અભિવ્યક્તિ ઉઠી છે અંતરમાં આજે. દિન છે વેલેંટાઇંસ ડે – પ્રેમીઓનો આજે, મારા માટે તો છે એ વસંત પંચમી આજે. વર્ષોનાં વ્હાણાં વીત્યાં છે ઘણાં અચૂક આજે, પ્રેમની મીઠી અગન પ્રજ્વલિત છે આજે. પ્યારું પુષ્પ ખીલી ઉઠ્યું છે જીવનમાં આજે, સંબંધની अतिरिक्त Read More

ઇલેક્ટ્રોન – ચિરાગ પટેલ Jan 11, 2007

ઇલેક્ટ્રોન – ચિરાગ પટેલ Jan 11, 2007 સકળ સર્જનની શોધમાં, મથે છે આ કમજોર માનવી; ઉપર-નીચે, નાને-મોટે ખોજતાં, જાણ્યો સૃષ્ટિ અવનવી. પદાર્થ બધાં બન્યા છે જે પરમાણુ, એ પણ પાછો ભરેલો; થોમસને શોધ્યો તને ઇલેક્ટ્રોન, ઉર્જાનો ફાટ-ફાટ ભારેલો. દડાને જો કરૂં પૃથ્વી જેટલો, થાતો પરમાણુ દ્રાક્ષ જેટલો; પરમાણુને ચૌદ માળનું મકાન કરૂં તો, તું રજકણ अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૯ – ચિરાગ પટેલ

(originally published at: http://webgurjari.in/2018/08/17/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_9/) ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૯ – ચિરાગ પટેલ पू.ऐ. ४.२५.१० (३६९) ऋचँ साम यजामहे याभ्यां कर्माणि कॄण्वते । वि ते सदसि राजतो यज्ञं देवेषु वक्षतः ॥ ઋચા અને સામ ગાનની સહાયતાથી યજ્ઞ સંપન્ન કરવામાં આવે છે. યજ્ઞમાં બોલાયેલા મંત્રોની સફળતાથી જ યજ્ઞ દેવો સુધી પહોંચે છે. આ શ્લોકમાં યજ્ઞની વિધિ માટે ઋગ્વેદની अतिरिक्त Read More

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૮ – – ચિરાગ પટેલ

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૮ – – ચિરાગ પટેલ (Originally published at: http://webgurjari.in/2018/07/20/a-modern-viewpoint-of-ancient-indian-texts_samved_8/) पू. ३.२२.१ (३२३) अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कृष्णो दशभिः सहस्त्रैः। आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नीहितिं नृमणा अधद्राः॥ ત્વરિત દશ હજાર સૈનિકો સાથે આક્રમણ કરનારા, સંસારને દુઃખ આપનારા, અંશુમતી (યમુના) નદી પર વિદ્યમાન, કૃષ્ણ પર સર્વપ્રિય ઈન્દ્રે પ્રત્યાક્રમણ કરી શત્રુઓની સેનાને પરાજિત કરી अतिरिक्त Read More